Άφαντος ο Μοτζτάμπα Χαμενεΐ: Ο νέος «Χασάπης» του Ιράν δεν έχει δώσει σημεία ζωής – Αμφιβολίες για την εκλογή του

Ο Μοτζτάμπα Χαμενεΐ, γιος του εκλιπόντος Αλί Χαμενεΐ, παραμένει άφαντος και δεν έχει εμφανιστεί δημόσια από την έναρξη του πολέμου στο Ιράν. Παρά το γεγονός ότι επιλέχθηκε από τη Συνέλευση Ειδικών ως ο νέος Ανώτατος Ηγέτης του Ιράν, μετά την εξόντωση του πατέρα του από αμερικανοϊσραηλινά πυρά, η έλλειψη δημόσιας παρουσίας του έχει προκαλέσει φήμες ότι φέρεται να είναι βαριά τραυματισμένος ή ακόμη και νεκρός.

Αναλυτές εκφράζουν σενάρια ότι η πραγματική εξουσία – μετά τον θάνατο του Αλί Χαμενεΐ – μπορεί να ασκείται από άλλα κέντρα στο Ιράν, όπως οι Φρουροί της Επανάστασης (IRGC), ή ότι ίσως επιλεγεί άλλο πρόσωπο αν η υγεία του Μοτζτάμπα δεν του επιτρέπει να ηγηθεί. Μέχρι στιγμής, δεν υπάρχει επίσημη επιβεβαίωση για τις φήμες, ενώ η κατάσταση παραμένει ασαφής και οι διεθνείς παρατηρητές παρακολουθούν στενά τα γεγονότα στην Τεχεράνη.

Πάντως, μέχρι στιγμής ο Μοτζτάμπα Χαμενεΐ έχει εμφανιστεί μόνο σε φωτογραφίες. Δεν παρευρέθηκε ούτε στην τελετή για τον διορισμό του ως ανώτατου ηγέτη του Ιράν και αντ’ αυτού απέστειλε μια φωτογραφία του σε πλαίσιο. 

Η ιρανική κρατική τηλεόραση χαρακτήρισε τον Μοτζτάμπα Χαμενεΐ ως «τραυματία» στις αναφορές για την ανάληψη των καθηκόντων του, χρησιμοποιώντας τον όρο «τζανμπάζ», δηλαδή τραυματισμένο από τον εχθρό, στον «πόλεμο του Ραμαζανιού», χωρίς να δοθούν περαιτέρω λεπτομέρειες. Την ίδια μέρα, ο πατέρας του και η σύζυγός του σκοτώθηκαν σε ισραηλινή αεροπορική επιδρομή στην Τεχεράνη, στις 28 Φεβρουαρίου 2026, στην αρχή του πολέμου.

Οι New York Times αναφέρουν ότι ο χαμηλού προφίλ Μοτζτάμπα παραμένει σε μεγάλο βαθμό μυστήριο ακόμα και μέσα στο Ιράν. Η προσωπικότητά του και οι πολιτικές του θέσεις είναι γνωστές κυρίως στο στενό κύκλο του πατέρα του, καθώς σπάνια μιλά ή εμφανίζεται δημόσια. Παράλληλα, θεωρείται επιδραστική φιγούρα στα παρασκήνια, με στενούς δεσμούς με τους Φρουρούς της Επανάστασης, που τον θεωρούσαν την καλύτερη επιλογή για διάδοχο.

Σε αντίθεση με τον πατέρα του, ο 56χρονος Μοτζτάμπα διαθέτει ήδη πλήρη θρησκευτικά διαπιστευτήρια ως αγιατολάχ, ενώ ήταν γνωστός για τη διδασκαλία μαθημάτων σε σιιτικά θρησκευτικά σεμινάρια. Τώρα αναλαμβάνει ως η νέα θρησκευτική και πολιτική αρχή του Ιράν, αλλά και ως ανώτατος διοικητής των ενόπλων δυνάμεων. Είναι σχετικά νέος, πράγμα που σημαίνει ότι η εξουσία του θα μπορούσε να διαρκέσει δεκαετίες.

Με το προσωνύμιο «Ο Χασάπης», ο Μοτζτάμπα φέρεται να είναι ακόμη πιο σκληρός από τον πατέρα του και πιστεύεται ότι ήταν το σκιώδες χέρι πίσω από την αιματηρή καταστολή μετά τον θάνατο της Μάχσα Αμίνι το 2022. Η Αμίνι, 22 ετών, βασανίστηκε και σκοτώθηκε ενώ βρισκόταν υπό κράτηση από την αστυνομία ηθών του καθεστώτος, αφού την συνέλαβαν για μη σωστή χρήση του χιτζάμπ της.

Ο ειδικός στο Ιράν, Vali R. Nasr, δήλωσε στους NYT ότι η επιλογή του Μοτζτάμπα σηματοδοτεί συνέχεια στη διακυβέρνηση του πατέρα του, ενώ τον καθιστά έτοιμο να εδραιώσει γρήγορα την εξουσία και να επιβάλει έλεγχο στο σύστημα. Παράλληλα, υπογραμμίζει τον κίνδυνο πολωτικής αντίδρασης στο εσωτερικό, σε μια ήδη διχασμένη κοινωνία.

Ο πατέρας του δεν τον ήθελε για διάδοχο

Ο εκλιπών Αλί Χαμενεΐ είχε εκφράσει την επιθυμία να μην διαδεχθεί ο γιος του την εξουσία, προκειμένου να αποφευχθεί η κληρονομική μεταβίβαση και να διατηρηθεί η υπόσχεση της Ιρανικής Επανάστασης για επιστροφή της δύναμης στον λαό. Ωστόσο, η Συνέλευση των Ειδικών, οι ανώτεροι κληρικοί, οι Φρουροί της Επανάστασης και ισχυροί πολιτικοί, όπως ο Αλί Λαριτζανί, συσπειρώθηκαν εν μέσω κρίσης και πολέμου για να επικυρώσουν την επιλογή του Μοτζτάμπα.

Ο νέος ηγέτης εξελέγη από τη Συνέλευση Εμπειρογνωμόνων, που αποτελείται από 88 ανώτερους σιίτες κληρικούς. Παρά τις αντιρρήσεις ορισμένων μελών, ο Μοτζτάμπα Χαμενεΐ έλαβε περίπου το 85% των ψήφων από τα παρόντα μέλη, διασφαλίζοντας την πλειοψηφία και την απαιτούμενη απαρτία για την έγκυρη εκλογή του.

«Ο καταλληλότερος υποψήφιος, ο οποίος εγκρίθηκε από την πλειοψηφία της Συνέλευσης Εμπειρογνωμόνων, έχει καθοριστεί», δήλωσε ο Μοχσέν Χεϊντάρι, μέλος του σώματος επιλογής που εκπροσωπεί την επαρχία Χουζεστάν, σύμφωνα με το ιρανικό πρακτορείο ειδήσεων ISNA.

Ένα άλλο μέλος, ο Μοχάμεντ Μεχντί Μιρμπαγκέρι, επιβεβαίωσε σε βίντεο που μεταδόθηκε από το ιρανικό πρακτορείο ειδήσεων Fars ότι «έχει επιτευχθεί μια σταθερή άποψη που αντικατοπτρίζει την άποψη της πλειοψηφίας».

Άλλοι υποψήφιοι που θεωρούνταν φαβορί ήταν ο Αλιζερά Αραφί, ανώτερος κληρικός από το Συμβούλιο των Φρουρών που ανέλαβε προσωρινά τις αρμοδιότητες μέχρι να εκλεγεί νέος ανώτατος ηγέτης καθώς και ο Σαγιέντ Χασάν Χομεΐνί, εγγονός του ιδρυτή της Ισλαμικής Επανάστασης. Αυτοί οι δύο θεωρούνται πιο μετριοπαθείς προσωπικότητες, με τον δεύτερο να έχει στενές σχέσεις με την παραγκωνισμένη μεταρρυθμιστική πολιτική παράταξη στο Ιράν.

Αμφιβολίες για τη διαφάνεια στην εκλογή Μοτζτάμπα Χαμενεΐ

Ένα μέλος της Συνέλευσης των Εμπειρογνωμόνων του Ιράν δήλωσε ότι ορισμένοι κληρικοί δεν ενημερώθηκαν για τη δια ζώσης συνάντηση κατά την οποία ο Μοτζτάμπα Χαμενεΐ ορίστηκε νέος ανώτατος ηγέτης και, ως εκ τούτου, δεν μπόρεσαν να παραστούν, παρόλο που βρίσκονταν στην πόλη Κομ.

Ο Αγιάτολαχ Μοχσέν Χεϊντάρι δήλωσε στην κρατική τηλεόραση ότι περισσότερο από τα δύο τρίτα των 88 μελών του σώματος παρακολούθησαν τη συνεδρία που πραγματοποιήθηκε στην Κομ, καλύπτοντας την απαιτούμενη απαρτία για την ψηφοφορία.

«Ορισμένα μέλη δεν ενημερώθηκαν για τη συνεδρία και δεν μπόρεσαν να παραβρεθούν, παρόλο που βρίσκονταν στην πόλη Κομ», είπε ο Χειντάρι.
Πρόσθεσε ότι ο Μοτζτάμπα Χαμενεΐ έλαβε σχεδόν το 85% των ψήφων από τα παρόντα μέλη.

Εάν τα στοιχεία είναι ακριβή, αυτό σημαίνει ότι τουλάχιστον περίπου 59 μέλη παρακολούθησαν τη συνάντηση και ότι περίπου 50 ή περισσότερα ψήφισαν υπέρ του Χαμενεΐ.