Ανάλυση New York Times: Ο Τραμπ ποντάρει στην αδυναμία του Ιράν και αυτό είναι λάθος

Την ώρα που Ντόναλντ Τραμπ και αξιωματούχοι του Ιράν συνεχίζουν τις διαπραγματεύσεις, όλα δείχνουν πως οι δυο πλευρές ετοιμάζονται για πόλεμο και όχι για ειρήνη. 

Ο Ντόναλντ Τραμπ θεωρεί πως η εσωτερική και κοινωνική αστάθεια είναι αυτές που θα αποδυναμώσουν εντελώς το Ιράν. 

Μετά τον 12ήμερο πόλεμο του Ιουνίου με τις ΗΠΑ και το Ισραήλ, κατά τον οποίο επλήγησαν πυρηνικές εγκαταστάσεις και σκοτώθηκαν υψηλόβαθμοι στρατιωτικοί και επιστήμονες, η ηγεσία της Ισλαμικής Δημοκρατίας βρέθηκε σε πίεση. Όταν, στα τέλη Δεκεμβρίου, ξέσπασαν διαδηλώσεις με αφορμή την κατάρρευση του νομίσματος, το καθεστώς υιοθέτησε αρχικά πιο ήπια στάση.

Οι κινητοποιήσεις επεκτάθηκαν. Στις 5 Ιανουαρίου, ο ανώτατος ηγέτης Αλί Χαμενεΐ επανήλθε στη σκληρή του στάση και κυνήγησε άγρια τους διαδηλωτές. Ο επικεφαλής της Δικαιοσύνης είχε δηλώσει τότε χαρακτηριστικά: «Δεν μπορεί να υπάρξει καμία ανοχή απέναντι στους ταραξίες. Αυτή τη φορά δεν θα υπάρξει επιείκεια».

Σύμφωνα με το Human Rights Activists News Agency, έως τις 13 Φεβρουαρίου είχαν σκοτωθεί 7.008 άνθρωποι και είχαν συλληφθεί 53.344. Οι αριθμοί εκτιμάται ότι ενδέχεται να αυξηθούν, καθώς συνεχίζονται οι έρευνες και οι επιχειρήσεις των αρχών.

Παράλληλα, διευρύνθηκαν οι διώξεις σε βάρος πολιτικών προσώπων της μεταρρυθμιστικής πτέρυγας, μεταξύ αυτών και της Αζάρ Μανσουρί, η οποία αφέθηκε αργότερα ελεύθερη. 

Την ίδια ώρα δημοσιεύματα κάνουν λόγο για πρωτοφανείς θηριωδίες απέναντι στους συλληφθέντες. 

Οι συνομιλίες, ωστόσο, ανάμεσα σε ΗΠΑ και Ισραήλ συνεχίζονται. Η κυβέρνηση του Τραμπ φέρεται να θεωρεί ότι η στρατιωτική επιτυχία του Ιουνίου αλλά και οι τελευταίες τεράστιες διαδηλώσεις του δίνουν ένα ξεχωριστό πλεονέκτημα.

Η πραγματική ισχύς του Ιράν παραμένει ακλόνητη. Η ελίτ του στρατού και της οικονομίας παρέμειναν ενωμένες παρά τα όσα έγιναν, ενώ η σκληρή καταστολή των διαδηλώσεων επανέφερε τον φόβο. Παρά τις κοινωνικές αναταράξεις και τις στρατιωτικές απώλειες, το καθεστώς διατηρεί πλήρη έλεγχο στους δρόμους και στα βασικά κέντρα εξουσίας, γεγονός που καθιστά σαφές ότι οι Αμερικανοί δεν μπορούν να εκτιμήσουν σωστά την ανθεκτικότητα της Ισλαμικής Δημοκρατίας.

Οι πρόσφατες αναταράξεις μπορεί φαινομενικά να δείχνουν ένα τρωτό καθεστώς, αλλά η αλήθεια είναι ότι παραμένει ισχυρό, με μια πολυεπίπεδη ελίτ και ένα οργανωμένο μηχανισμό καταστολής διαμαρτυριών.

Γουίτκοφ: Δεν καταλαβαίνει γιατί δεν έχουν καταλήξει σε συμφωνία

Ο πρόεδρος των ΗΠΑ είναι «έκπληκτος» από τη στάση του Ιράν, ενώ έχει προειδοποιήσει την Τεχεράνη με σοβαρές συνέπειες αν δεν καταφέρει να καταλήξει σε συμφωνία, δήλωσε ο Γουίτκοφ στο Fox News σε συνέντευξη που παραχώρησε στη Λάρα Τραμπ, νύφη του Αμερικανού προέδρου.

«Δεν θέλω να χρησιμοποιήσω τη λέξη “απογοητευμένος”, επειδή ξέρει ότι έχει πολλές εναλλακτικές λύσεις, αλλά είναι έκπληκτος γιατί δεν έχουν… συνθηκολογήσει», είπε.

«Γιατί, υπό αυτή την πίεση, με τη θαλάσσια και ναυτική δύναμη που έχουμε αναπτύξει εκεί, γιατί δεν ήρθαν σε εμάς να μας πουν: “Βεβαιώνουμε ότι δεν θέλουμε (πυρηνικό) όπλο, οπότε να τι είμαστε διατεθειμένοι να κάνουμε”»;

Παρά την πίεση αυτή, «είναι δύσκολο να τους φέρουμε σε αυτό το στάδιο», παραδέχτηκε ο Αμερικανός αξιωματούχος.

Ο ίδιος επιβεβαίωσε παράλληλα ότι είχε συνάντηση με τον Ρεζά Παχλεβί, τον γιο του έκπτωτου σάχη, ο οποίος δεν έχει επιστρέψει στο Ιράν από την Ισλαμική Επανάσταση του 1979 που ανέτρεψε τη μοναρχία. «Συναντήθηκα μαζί του κατόπιν εντολής του προέδρου», είπε ο Γουίτκοφ, χωρίς να δώσει περισσότερες λεπτομέρειες.

Οι διαφορετικές απόψεις

Το Ιράν και οι ΗΠΑ έχουν διαφορετικές απόψεις σχετικά με το πεδίο εφαρμογής και τον μηχανισμό άρσης των κυρώσεων κατά της Τεχεράνης σε αντάλλαγμα με περιορισμούς στο πυρηνικό της πρόγραμμα, δήλωσε στο Reuters σήμερα Ιρανός υψηλόβαθμος αξιωματούχος, προσθέτοντας ότι νέες συνομιλίες έχουν προγραμματιστεί στις αρχές Μαρτίου.

Ο αξιωματούχος τόνισε ότι η Τεχεράνη θα μπορούσε να εξετάσει σοβαρά έναν συνδυασμό εξαγωγής μέρους του αποθέματος ουρανίου υψηλού βαθμού εμπλουτισμού (HEU), αραίωσης της καθαρότητας του HEU της και μιας περιφερειακής κοινοπραξίας για εμπλουτισμό ουρανίου, αλλά σε αντάλλαγμα πρέπει να αναγνωριστεί το δικαίωμα του Ιράν για «πυρηνικό εμπλουτισμό για ειρηνικούς σκοπούς».

«Οι διαπραγματεύσεις συνεχίζονται και υπάρχει η πιθανότητα επίτευξης μιας προσωρινής συμφωνίας», σημείωσε ο Ιρανός αξιωματούχος.

Την Παρασκευή ο Ιρανός υπουργός Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί δήλωσε ότι αναμένει να είναι έτοιμο εντός ημερών ένα ιρανικό σχέδιο αντιπρότασης έπειτα από τις διαπραγματεύσεις με την αμερικανική πλευρά την περασμένη εβδομάδα στη Γενεύη για το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν.

Είχε προηγηθεί μια ακόμη προειδοποίηση του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ ο οποίος την Πέμπτη τόνισε πως το Ιράν πρέπει να συνάψει μια συμφωνία για το πυρηνικό πρόγραμμά του, ειδάλλως «άσχημα πράγματα» θα συμβούν και φάνηκε να δίνει μια 10ήμερη διορία προτού οι ΗΠΑ ενδεχομένως αναλάβουν δράση.

Ο ανώτερος αξιωματούχος δήλωσε στο Reuters ότι η Ισλαμική Δημοκρατία δεν θα παραδώσει τον έλεγχο των πετρελαϊκών και ορυκτών πόρων της, αλλά αμερικανικές εταιρείες μπορούν πάντα να συμμετέχουν ως εργολάβοι στα κοιτάσματα πετρελαίου και φυσικού αερίου του Ιράν.