Έρχονται εκπλήξεις στον κατώτατο μισθό
Με το σενάριο για μια γενναιόδωρη αύξηση του κατώτατου μισθού στα 950 ευρώ φέτος και στα 1.000 ευρώ το 2027 να βρίσκεται στο τραπέζι, μπαίνει στην τελική ευθεία η διαδικασία νέας αύξησης των κατώτατων αποδοχών από την 1η Απριλίου. Σύμφωνα με πληροφορίες της Realnews, στην κυβέρνηση εξετάζουν το ενδεχόμενο μεγαλύτερης αύξησης του κατώτατου μισθού την 1η Απριλίου -ποσοστιαία αύξηση από 5,7% έως και 8%- με στόχο να ανέλθει κατ’ ανώτερο στην περιοχή των 950 ευρώ, αυξημένος δηλαδή έως και 70 ευρώ (σήμερα ανέρχεται στα 880 ευρώ), έτσι ώστε το 2027 να προσεγγίσει τα 1.000 ευρώ. Στο σημείο αυτό αξίζει να σημειωθεί ότι το αρχικό βασικό σενάριο προβλέπει αύξηση από τα 880 ευρώ στα 920-930 ευρώ.
Η επικείμενη αύξηση αφορά άμεσα 575.684 εργαζομένους στον ιδιωτικό τομέα, δηλαδή περίπου το 22,8% των μισθωτών, αλλά και περίπου 600.000 δημοσίους υπαλλήλους, καθώς ο κατώτατος μισθός αποτελεί πλέον ενιαία βάση υπολογισμού και για το Δημόσιο.
Ηδη, οι προτάσεις των κοινωνικών εταίρων και των επιστημονικών φορέων έχουν κατατεθεί στο πλαίσιο της διαβούλευσης που συντονίζει ο Οργανισμός Μεσολάβησης και Διαιτησίας (ΟΜΕΔ). Στα υπομνήματα αποτυπώνεται μια ευρεία τάση υπέρ μιας μετριοπαθούς αύξησης, με το 4% -δηλαδή περίπου 35 ευρώ- να λειτουργεί ως άτυπο σημείο ισορροπίας. Το εύρος των εισηγήσεων κινείται μεταξύ 2,5% και 5%, ωστόσο η πλειονότητα συγκλίνει σε αναπροσαρμογή κοντά στο 4%, προκειμένου να στηριχθεί η αγοραστική δύναμη χωρίς να διαταραχθεί η ανταγωνιστικότητα των επιχειρήσεων.
Παρά τη σύγκλιση αυτή, η τελική απόφαση ανήκει αποκλειστικά στην κυβέρνηση, καθώς οι γνώμες των φορέων έχουν συμβουλευτικό και όχι δεσμευτικό χαρακτήρα. Το σύνολο των υπομνημάτων θα αξιολογηθεί και θα ενσωματωθεί στο σχέδιο πορίσματος που θα λάβει η υπουργός Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης, Νίκη Κεραμέως, πριν η τελική εισήγησή της τεθεί στο υπουργικό συμβούλιο.
Βασικές παράμετροι
Η συζήτηση για το τελικό ύψος της αύξησης επηρεάζεται από τρεις βασικούς παράγοντες. Πρώτον, από την επίμονη ακρίβεια και την ανάγκη ενίσχυσης των χαμηλόμισθων, οι οποίοι πλήττονται περισσότερο από τις ανατιμήσεις σε τρόφιμα, ενέργεια και στέγαση. Δεύτερον, από την επανενεργοποίηση των συλλογικών συμβάσεων, που εκτιμάται ότι θα οδηγήσει σε ευρύτερη αναπροσαρμογή των αμοιβών και θα δημιουργήσει θετική δυναμική και για τον κατώτατο μισθό. Τρίτον, από το πολιτικό και αναπτυξιακό χρονοδιάγραμμα, καθώς η κυβέρνηση επιδιώκει έως την άνοιξη του 2027 να έχει διαμορφωθεί ένας αισθητά υψηλότερος κατώτατος, ο οποίος θα προσεγγίζει τα 950 ευρώ ή και περισσότερο.
Στο ευρύτερο πλαίσιο της μισθολογικής εικόνας, τα τελευταία στοιχεία του πληροφοριακού συστήματος «Εργάνη» καταγράφουν σημαντική βελτίωση. Ο μέσος μισθός πλήρους απασχόλησης στον ιδιωτικό τομέα διαμορφώθηκε το 2025 στα 1.516 ευρώ, έναντι 1.478 ευρώ το 2024, ξεπερνώντας τον στόχο των 1.500 ευρώ έναν χρόνο νωρίτερα. Το ποσοστό της πλήρους απασχόλησης αυξήθηκε στο 78,5%, ενώ 280.000 εργαζόμενοι μετακινήθηκαν μέσα σε έναν χρόνο σε μισθολογικά κλιμάκια άνω των 1.000 ευρώ.
Στο Δημόσιο, η αύξηση του κατώτατου θα ενσωματωθεί οριζόντια στους βασικούς μισθούς όλων των κατηγοριών προσωπικού. Οι δημόσιοι υπάλληλοι αναμένεται να δουν αύξηση περίπου 40 ευρώ μηνιαίως, ενώ για τους ενστόλους οι αποδοχές θα ενισχυθούν ανάλογα με τη βαθμίδα, με υψηλότερες αυξήσεις στα ανώτερα κλιμάκια.
Οι «συνετές» εισηγήσεις
Το ΙΟΒΕ κινείται σε ένα εύρος 2,5% έως 3,5%, επιμένοντας ότι ο κατώτατος μισθός δεν μπορεί να λειτουργεί ως βασικός μηχανισμός γενικευμένων αυξήσεων σε όλη την κλίμακα των αμοιβών. Συνδέει ρητά οποιαδήποτε αναπροσαρμογή με τον πληθωρισμό και την εξέλιξη της παραγωγικότητας, προειδοποιώντας για τον κίνδυνο στρεβλώσεων, εάν οι αυξήσεις υπερβούν τις πραγματικές αντοχές της οικονομίας.
Σε παρόμοια κατεύθυνση κινείται και η Τράπεζα της Ελλάδος, η οποία εκτιμά ότι υπό τις παρούσες συνθήκες θα μπορούσε να δοθεί αύξηση έως 4% από την 1η Απριλίου 2026, ώστε να διατηρηθεί η αγοραστική δύναμη των χαμηλόμισθων χωρίς να πληγεί η ανταγωνιστικότητα. Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνει στο φαινόμενο της «διάχυσης» του κατώτατου προς τον μέσο μισθό, σημειώνοντας ότι καθεμία ποσοστιαία μονάδα αύξησης στον κατώτατο μεταφράζεται σε περίπου 0,55 της μονάδας αύξηση στον μέσο μισθό. Μια υπέρμετρη αναπροσαρμογή, προειδοποιεί, θα μπορούσε να τροφοδοτήσει πληθωριστικές πιέσεις ή ακόμη και να ενισχύσει την αδήλωτη εργασία.
Το ΚΕΠΕ τοποθετεί τον πήχυ ελαφρώς υψηλότερα, μεταξύ 3,5% και 5%, επισημαίνοντας όμως ότι ο κατώτατος μισθός στην Ελλάδα βρίσκεται ήδη σε σχετικά υψηλή αναλογία ως προς τον διάμεσο. Αυξήσεις άνω του 4%, υπογραμμίζει, ενδέχεται να επιβαρύνουν το μοναδιαίο κόστος εργασίας, ιδίως για τις μικρές επιχειρήσεις.
Από την πλευρά του τουρισμού, το ΙΝΣΕΤΕ εισηγείται αύξηση 4%, λαμβάνοντας υπ’ όψιν τις ιδιαιτερότητες ενός κλάδου έντασης εργασίας, όπου η μισθολογική επιβάρυνση έχει άμεση αντανάκλαση στις τιμές και στην ανταγωνιστικότητα.
Εργοδότες – ΓΣΕΕ
Οι βασικοί εργοδοτικοί φορείς -ΓΣΕΒΕΕ, ΕΣΕΕ και ΣΒΕ- δεν απορρίπτουν την αύξηση, αλλά τη συνδέουν με σαφείς όρους. Ζητούν η αναπροσαρμογή να λαμβάνει υπ’ όψιν την παραγωγικότητα και τον πληθωρισμό, ενώ θέτουν ως απαραίτητο αντιστάθμισμα τη μείωση του μη μισθολογικού κόστους.
Η ΓΣΕΒΕΕ επιμένει στη μείωση ασφαλιστικών εισφορών και φορολογικών βαρών, προτείνοντας κατάργηση του τέλους επιτηδεύματος και ελάφρυνση της προκαταβολής φόρου.
Η ΕΣΕΕ αποδέχεται αύξηση πέριξ του 4% και επαναφέρει στο τραπέζι την ανάγκη επαναφοράς της Εθνικής Γενικής Συλλογικής Σύμβασης Εργασίας ως βασικού πλαισίου ρύθμισης. Ο ΣΒΕ ζητεί, επιπλέον, μέτρα στήριξης όπως επιδοτήσεις ενέργειας και περαιτέρω μείωση εισφορών, ώστε να απορροφηθεί το πρόσθετο κόστος.
Σε διαφορετική τροχιά κινείται η ΓΣΕΕ, η οποία επανέρχεται στη διαδικασία διαβούλευσης, προτείνοντας μια αναπροσαρμογή που θα προσεγγίζει το επίπεδο «αξιοπρεπούς διαβίωσης». Το Ινστιτούτο Εργασίας της Συνομοσπονδίας τοποθετεί αυτό το σημείο αναφοράς στα 1.052 ευρώ μεικτά για το 2026, επίπεδο που αντιστοιχεί στο 60% του διάμεσου μισθού. Αντί για συγκεκριμένο ποσοστό αύξησης, θέτει ως κεντρικό στόχο τη σταδιακή σύγκλιση προς αυτό το κατώφλι, μέσω συλλογικών διαπραγματεύσεων.