Nava, η AI τραγουδίστρια που εμψυχώνει τους Ιρανούς στον πόλεμο και σαρώνει στο Instagram

Σε μια περίοδο βίαιης καταστολής και αεροπορικών επιδρομών στη Μέση Ανατολή, ένα συγκινητικό τραγούδι έχει γίνει η φωνή της ελπίδας για τους πολίτες του Ιράν. Με στίχους που μιλούν για θυσία και ένα καλύτερο μέλλον, το κομμάτι έχει γίνει soundtrack αντίστασης – και η φωνή που το ερμηνεύει, η Nava, δεν μπορεί να συλληφθεί, καθώς είναι προϊόν τεχνητής νοημοσύνης.

Η τραγουδίστρια, με το όνομα Nava, είναι προϊόν τεχνητής νοημοσύνης, και δημιουργός της είναι ο Farbod Mehr από το Ιράν που ζει μόνιμα στο Λονδίνο. «Το έκανα για τον κόσμο, έχει γίνει η φωνή των καιρών που βιώνουμε» λέει ο ίδιος.

Η Nava δεν μπορεί να συλληφθεί, σε αντίθεση με τον Ιρανό τραγουδιστή Shervin Hajipour, που φυλακίστηκε αφότου το τραγούδι του Baraye έγινε ο ανεπίσημος ύμνος του κινήματος διαμαρτυρίας του 2022. Ο χαρακτήρας της Nava αντιπροσωπεύει τις Ιρανές γυναίκες, που δεν μπορούν να τραγουδήσουν δημόσια, εξήγησε ο Mehr. «Το έκανα για τον λαό, και μού άρεσε πολύ η αντίδρασή τους», είπε στον Guardian.

Το τραγούδι συνδέθηκε τόσο με την πρόσφατη δοκιμασία που περνά ο λαός του Ιράν από τη νέα πολεμική σύρραξη που έχει ξεσπάσει μεταξύ της χώρας και της συμμαχίας ΗΠΑ-Ισραήλ, όσο και κατά τις πρόσφατες μαζικές διαδηλώσεις ενάντια στο καθεστώς της Τεχεράνης. 

«Από το αίμα της νεολαίας, άνθισαν τουλίπες», τραγουδάει η Nava. Το τραγούδι, Javanan-e Vatane (Νεολαία της Πατρίδας), περιέχει στίχους του Ιρανού ποιητή Aref Qazvini, του οποίου το έργο καλούσε σε αντίσταση στον αυταρχισμό και τον ιμπεριαλισμό.

Ο ύμνος της Nava έχει προβληθεί 13 εκατομμύρια φορές μόνο στο Instagram.

H Nava δημιουργήθηκε αρκετούς μήνες πριν από τις καταιγιστικές εξελίξεις των αρχών του 2026. Ωστόσο, ήταν με το τραγούδι αυτό, το οποίο κυκλοφόρησε στα τέλη Ιανουαρίου, που η AI τραγουδίστρια απέκτησε τεράστια απήχηση στα social media.

Στις συζητήσεις των χρηστών, ορισμένες φορές εκφράζεται ο προβληματισμός για το γεγονός ότι η Nava είναι μία AI κατασκευή, για άλλους ωστόσο δεν φαίνεται να έχει ιδιαίτερη σημασία.

«Οι άνθρωποι θέλουν να δουν τον εαυτό τους σε αυτόν τον χαρακτήρα. Ο εγκέφαλος προσπαθεί να βρει μια σύνδεση», επισημαίνει ο Mehr. «Έχει γίνει η φωνή των καιρών που βιώνουμε».

Η «Νεολαία της Πατρίδας» είναι συνδυασμός ενός κλασικού ιρανικού τραγουδιού με μια σύγχρονη γαλλική μελωδία και έχει καθηλώσει τους Ιρανούς παντού, με πάνω από το 70% των προβολών να προέρχονται από το εσωτερικό της χώρας, παρά το γεγονός ότι το διαδίκτυο διακόπτεται συστηματικά εκεί.

Ο Mehr είναι 34 ετών και απόφοιτος του Central Saint Martins College of Art του Λονδίνου. Χρησιμοποιεί ψηφιακά εργαλεία για τις εικαστικές δημιουργίες του.

Ο ίδιος μετακόμισε με την οικογένειά του από το Ιράν στο Ηνωμένο Βασίλειο όταν ήταν έφηβος και δηλώνει ότι νιώθει ελπίδα και θλίψη καθώς παρακολουθεί τον πόλεμο από μακριά.