Το Ιράν «φλέγεται»: Ο Τραμπ προειδοποιεί ότι «θα ανοίξουμε πυρ» αν σκοτωθούν περισσότεροι αντικυβερνητικοί διαδηλωτές

Έχοντας αγνοήσει τις απειλές για αυστηρές τιμωρίες από τους ηγέτες του Ιράν και τις προειδοποιήσεις από οργανώσεις για τα ανθρώπινα δικαιώματα σχετικά με τις ανεπίσημες δολοφονίες, οι διαδηλωτές ξεχύθηκαν στους δρόμους των πόλεων σε όλη τη χώρα αργά την Παρασκευή (09.01.2026).

Οι νέες διαδηλώσεις ξέσπασαν καθώς ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ προειδοποίησε εκ νέου το ισλαμικό καθεστώς του Ιράν ότι θα παρέμβει αν σκοτωθούν περισσότεροι διαδηλωτές, οι οποίοι μπορεί να έχουν ξεπεράσει τους 200. «Λέω στους Ιρανούς ηγέτες: Καλύτερα να μην αρχίσετε να πυροβολείτε, γιατί θα αρχίσουμε και εμείς να πυροβολούμε», δήλωσε σε συνάντηση με στελέχη της πετρελαϊκής βιομηχανίας.

Οι διαδηλώσεις, που ξεκίνησαν πριν από σχεδόν δύο εβδομάδες με οικονομικά παράπονα, καθώς η νομισματική αξία κατέρρευσε και ο πληθωρισμός εκτοξεύθηκε την περασμένη εβδομάδα, έχουν πλέον μετατραπεί σε μία από τις μεγαλύτερες προκλήσεις που έχει αντιμετωπίσει η Ισλαμική Δημοκρατία στα 47 χρόνια της ιστορίας της, με χιλιάδες ανθρώπους να βγαίνουν στους δρόμους σε μεγάλες και μικρές πόλεις σε όλη τη χώρα για να απαιτήσουν την απομάκρυνση του κυβερνώντος κλήρου.

Ο ανώτατος ηγέτης Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ, η ανώτατη αρχή της χώρας, υιοθέτησε σκληρή στάση σε μια φλογερή ομιλία την Παρασκευή και δήλωσε ότι η Ισλαμική Δημοκρατία δεν θα υποχωρήσει μπροστά στις εσωτερικές διαμαρτυρίες ή τις εξωτερικές πιέσεις, μια θέση που πιθανότατα θα οδηγήσει τις δυνάμεις ασφαλείας να επιτεθούν ακόμη πιο βίαια εναντίον των διαδηλωτών, σύμφωνα με αναλυτές.

«Αυτή τη στιγμή, ανησυχούμε πολύ ότι μετά το κλείσιμο του διαδικτύου η βία θα αυξηθεί», δήλωσε ο Μαχμούντ Αμίρι-Μογκαντάμ, διευθυντής της οργάνωσης Iran Human Rights με έδρα τη Νορβηγία, σε τηλεφωνική συνέντευξη στο NBC News.

Η οργάνωση σημείωσε ότι τουλάχιστον 51 άτομα σκοτώθηκαν, μεταξύ των οποίων 8 παιδιά, σε 11 επαρχίες της χώρας κατά τη διάρκεια των δύο εβδομάδων διαμαρτυριών, σύμφωνα με έκθεση που εκδόθηκε την Παρασκευή.

Η Διεθνής Αμνηστία εξέδωσε μια εξίσου αυστηρή προειδοποίηση την Παρασκευή σε μια ανάρτηση στο X.

«Οι ιρανικές αρχές έχουν για άλλη μια φορά αποκλείσει σκόπιμα την πρόσβαση στο διαδίκτυο εντός του Ιράν, προκειμένου να κρύψουν την πραγματική έκταση των σοβαρών παραβιάσεων των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και των εγκλημάτων κατά του διεθνούς δικαίου που διαπράττουν για να καταστείλουν τις διαμαρτυρίες σε ολόκληρη τη χώρα», ανέφερε η οργάνωση.

Βίντεο που διέρρευσαν την Παρασκευή, έδειχναν τεράστια πλήθη στο Μασχάντ και την Τεχεράνη να φωνάζουν συνθήματα κατά του Χαμενεΐ.

Μια ανάρτηση στο X που δείχνει διαδηλωτές στη συνοικία Σααντάτ Αμπάντ της Τεχεράνης σημειώνει ότι το βίντεο κλιπ στάλθηκε μέσω του Starlink, της δορυφορικής υπηρεσίας διαδικτύου του Έλον Μασκ, η οποία θα μπορούσε να είναι ένας τρόπος με τον οποίο οι διαδηλωτές παρακάμπτουν τη διακοπή του διαδικτύου. Είναι γνωστό ότι τερματικά Starlink έχουν εισαχθεί λαθραία στο Ιράν κατά τη διάρκεια της τελευταίας μεγάλης σειράς διαδηλώσεων το 2022 και το 2023.

Τα βίντεο που δημοσιεύτηκαν στα social media από την Πέμπτη δείχνουν επίσης ότι οι δυνάμεις ασφαλείας πιθανότατα εξαπέλυσαν μια σφοδρή και αιματηρή καταστολή σε ολόκληρη τη χώρα και ότι ορισμένοι διαδηλωτές επιτέθηκαν σε κυβερνητικά κτίρια.

Ο Amiry-Moghaddam είπε ότι η οργάνωσή του είχε ακούσει για τη «μαζική χρήση βίας» στην πόλη Karaj, δυτικά της Τεχεράνης.

Ένα βίντεο που δημοσιεύτηκε στο διαδίκτυο, το οποίο σημειώνει ότι προέρχεται από το Fardis, μια πόλη μεταξύ Karaj και Τεχεράνης, και κυκλοφόρησε την Παρασκευή, δείχνει πολλές σορούς σε λίμνη αίματος, ενώ ο άνδρας που το τραβάει λέει: «Πυροβόλησαν με πολεμικές σφαίρες και σκότωσαν τους ανθρώπους!».

Βία ξέσπασε επίσης στην πόλη Ζαχεντάν στο νοτιοανατολικό Ιράν μετά τις προσευχές της Παρασκευής. Οι δυνάμεις ασφαλείας άνοιξαν πυρ εναντίον πλήθους διαδηλωτών, σύμφωνα με την Οργάνωση για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα Hengaw, μια κουρδική ομάδα παρακολούθησης που είναι εγγεγραμμένη στη Νορβηγία και παρακολουθεί τις παραβιάσεις των δικαιωμάτων σε ολόκληρο το Ιράν.

Η βία στο Ιράν έρχεται την ώρα που ο Τραμπ εξέδωσε και πάλι προειδοποίηση προς τους ηγέτες της χώρας την Παρασκευή να μην σκοτώνουν διαδηλωτές.

«Έχω δηλώσει με μεγάλη έμφαση ότι αν αρχίσουν να σκοτώνουν ανθρώπους όπως έκαναν στο παρελθόν, θα αναμιχθούμε», είπε σε συνάντηση με στελέχη της πετρελαϊκής βιομηχανίας, στην οποία παρευρέθηκαν δημοσιογράφοι. «Θα τους χτυπήσουμε πολύ σκληρά εκεί που πονάει. Και αυτό δεν σημαίνει στρατιωτική επέμβαση, αλλά ότι θα τους χτυπήσουμε πολύ, πολύ σκληρά εκεί που πονάει».

Ο Τραμπ πρόσθεσε αργότερα: «Λέω στους ηγέτες του Ιράν: Καλύτερα να μην αρχίσετε να πυροβολείτε, γιατί θα αρχίσουμε και εμείς να πυροβολούμε».

«Οι Ηνωμένες Πολιτείες υποστηρίζουν τον γενναίο λαό του Ιράν», δήλωσε ο υπουργός Εξωτερικών, Μάρκο Ρούμπιο σε μια ανάρτηση στο X αργά την Παρασκευή.

Παράλληλα, ο Βρετανός πρωθυπουργός Keir Starmer, ο Γάλλος πρόεδρος Emmanuel Macron και ο Γερμανός καγκελάριος Friedrich Merz εξέδωσαν την Παρασκευή κοινή δήλωση, στην οποία καλούν τις ιρανικές αρχές να «επιδείξουν αυτοσυγκράτηση».

«Είμαστε βαθιά ανήσυχοι για τις αναφορές βίας από τις ιρανικές δυνάμεις ασφαλείας και καταδικάζουμε έντονα τη δολοφονία διαδηλωτών», αναφέρεται στη δήλωση. «Οι ιρανικές αρχές έχουν την ευθύνη να προστατεύουν τον πληθυσμό τους και πρέπει να επιτρέπουν την ελευθερία έκφρασης και την ειρηνική συνάθροιση χωρίς φόβο αντιποίνων».

Καθώς η ιρανική κυβέρνηση εντείνει τη βία, είναι απίθανο οι διαδηλώσεις να σταματήσουν σύντομα, σύμφωνα με αναλυτές.

«Σε κάθε κύμα διαδηλώσεων την τελευταία δεκαετία, το αρχικό έναυσμα ενσωματώνεται σε μια ευρύτερη δυσαρέσκεια κατά του συστήματος γενικότερα», ανέφερε ο Ali Vaez, διευθυντής του προγράμματος για το Ιράν στο International Crisis Group, σε απάντηση σε ερωτήσεις μέσω γραπτού μηνύματος. «Αυτή είναι μια από τις βασικές προκλήσεις που αντιμετωπίζει το κράτος: Μπορεί να καταστείλει τη δυσαρέσκεια, αλλά δεν καταφέρνει να αντιμετωπίσει τα υποκείμενα πολιτικά, κοινωνικά και οικονομικά παράπονα».

Κλιμακώνονται οι εντάσεις

Οι Ιρανοί βγήκαν ξανά μαζικά στα μεγάλα αστικά κέντρα το βράδυ της Παρασκευής, αψηφώντας την θανατηφόρα βία από τις αρχές, και  αν και ήταν αδύνατο να ληφθούν ακριβείς λεπτομέρειες λόγω σοβαρής διακοπής των επικοινωνιών που αποκόπτει τη χώρα από τον υπόλοιπο κόσμο.

Οι πορείες της Παρασκευής ήρθαν μετά από μια απειλητική ομιλία νωρίτερα την ίδια ημέρα του ανώτατου ηγέτη του Ιράν, Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ, ο οποίος δήλωσε ότι η κυβέρνηση δεν θα «υποχωρήσει» μπροστά σε αυτό που αποκάλεσε «βανδάλους». Στην ιρανική κρατική τηλεόραση, ένας παρουσιαστής προειδοποίησε τους ανθρώπους να μείνουν σπίτι και είπε ότι αν κάποιος πυροβοληθεί, δεν πρέπει να παραπονεθεί.

Οι αρχές έκλεισαν τα κανάλια επικοινωνίας προς τη χώρα από το βράδυ της Πέμπτης, συμπεριλαμβανομένου του διαδικτύου και των διεθνών τηλεφωνικών κλήσεων, ανέφεραν ομάδες παρακολούθησης, πυροδοτώντας φόβους ότι η κίνηση αυτή προμήνυε μια ακόμη πιο βίαιη καταστολή.

Οι εκτιμήσεις για τον αριθμό των νεκρών μέχρι στιγμής ποικίλλουν, κάτι που δυσχεραίνεται από την έλλειψη επίσημης επιβεβαίωσης, την πίεση που ασκεί η κυβέρνηση στις οικογένειες να σιωπήσουν και τώρα την διακοπή του διαδικτύου. Η Διεθνής Αμνηστία και το Human Rights Watch δήλωσαν ότι επιβεβαίωσαν τους θανάτους 28 διαδηλωτών και περαστικών, συμπεριλαμβανομένων παιδιών, μεταξύ 28 Δεκεμβρίου και 3 Ιανουαρίου. Άλλες ομάδες ανέφεραν μεγαλύτερους αριθμούς που, όπως είπαν, περιελάμβαναν πιο πρόσφατες πληροφορίες, όπως το Πρακτορείο Ειδήσεων των Ακτιβιστών Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, το οποίο ανέφερε την Παρασκευή ότι τουλάχιστον 65 άνθρωποι σκοτώθηκαν.

Η ομάδα παρακολούθησης του διαδικτύου NetBlocks δήλωσε νωρίς το Σάββατο ότι η διακοπή του διαδικτύου είχε φτάσει τις 36 ώρες και συνεχίζεται, και η Filterbaan, μια ομάδα ψηφιακών δικαιωμάτων που επικεντρώνεται στο Ιράν, δήλωσε ότι οι διεθνείς τηλεφωνικές κλήσεις μπλοκάρονται. Ιρανοί στη διασπορά ανέφεραν ότι δεν μπορούν να επικοινωνήσουν με αγαπημένα τους πρόσωπα εντός της χώρας.

Οι συγκεντρώσεις της Παρασκευής το βράδυ ήταν η τελευταία εξέλιξη σε μια σειρά διαμαρτυριών και απεργιών που ξεκίνησαν πριν από σχεδόν δύο εβδομάδες με εμπόρους στην Τεχεράνη, των οποίων οι επιχειρήσεις έχουν πληγεί από την πρόσφατη υποτίμηση του ιρανικού ριάλ, αλλά γρήγορα εξαπλώθηκαν σε όλη τη χώρα και σε ποικίλες κοινωνικές ομάδες.

Τα συνθήματα των διαδηλωτών απαίτησαν μια θεμελιώδη αλλαγή στο πολιτικό τους σύστημα. Αρκετά από τα βίντεο από το βράδυ της Παρασκευής έδειχναν ανθρώπους να κρατούν τη σημαία της μοναρχίας του Ιράν, η οποία εκθρονίστηκε στην Ισλαμική Επανάσταση του 1979, και ένα έδειχνε έναν άνδρα να γράφει με σπρέι ένα σύνθημα υπέρ της μοναρχίας σε μια μεγάλη πινακίδα στην Τεχεράνη.

Σε βιντεοσκοπημένο μήνυμά του το Σάββατο, ο εξόριστος πρώην πρίγκιπας διάδοχος Ρεζά Παχλεβί, ο οποίος είχε εκφωνήσει τις εκκλήσεις για διαμαρτυρία την Πέμπτη και την Παρασκευή, κάλεσε εκ νέου τους Ιρανούς να βγουν στους δρόμους τις επόμενες δύο ημέρες και κάλεσε τους εργαζόμενους σε βασικούς τομείς, συμπεριλαμβανομένου του πετρελαίου και του φυσικού αερίου, να ξεκινήσουν πανεθνική απεργία.

Ιρανές καίνε φωτογραφίες του Αγιατολάχ Χαμενεΐ: Σύμβολο ανυπακοής και θάρρους

Οι μέθοδοι που χρησιμοποιούν οι γυναίκες του Ιράν για να αντισταθούν στο αυταρχικό σύστημα της χώρας έχουν ξεπεράσει το κόψιμο των μαλλιών και το κάψιμο των μαντίλων και έχουν πάρει μια πιο ριζοσπαστική κατεύθυνση.

Τις τελευταίες ημέρες, παράλληλα με ένα νέο κύμα πανεθνικών διαμαρτυριών, που οφείλεται στην οργή του κοινού για τις οικονομικές δυσκολίες και την επιδείνωση των συνθηκών διαβίωσης, βίντεο έχουν κυκλοφορήσει ευρέως στα social media που δείχνουν νεαρές γυναίκες όχι μόνο να καίνε το πορτρέτο του Aγιατολάχ, αλλά και να χρησιμοποιούν τις φλόγες για να ανάψουν τα τσιγάρα τους.

Σε αυτή την πράξη διαμαρτυρίας, οι γυναίκες συνδύασαν το κάψιμο της εικόνας του Αλί Χαμενεΐ με το κάπνισμα τσιγάρων, μια δραστηριότητα που εδώ και καιρό περιορίζεται ή στιγματίζεται για τις γυναίκες στην ιρανική κοινωνία. Μέσω αυτής της χειρονομίας, οι διαδηλώτριες φαίνεται να απορρίπτουν τόσο την πολιτικοθρησκευτική εξουσία του καθεστώτος όσο και τους αυστηρούς κοινωνικούς κανόνες που επιβάλλονται στις γυναίκες.

Αποσπάσματα αυτής της πρωτοβουλίας διαμαρτυρίας έχουν ήδη αναδημοσιευτεί χιλιάδες φορές στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης σε όλο τον κόσμο, γεγονός που καθιστά ολοένα και πιο δύσκολο για τις ιρανικές αρχές να την περιορίσουν.

Έτσι, οι Ιρανές γυναίκες, οι οποίες είχαν ήδη τραβήξει την παγκόσμια προσοχή κατά τη διάρκεια των διαμαρτυριών μετά τον θάνατο της Mahsa Amini το 2022, μέσω συμβολικών πράξεων όπως το κούρεμα των μαλλιών τους και το κάψιμο των μαντίλων τους, έχουν τώρα προχωρήσει ένα βήμα παραπέρα.

Αν τότε οι πράξεις τους ερμηνεύονταν ως «συμβολική απόρριψη των σεξιστικών και αυταρχικών πολιτικών του συστήματος», τώρα συμμετέχουν επίσης σε διαμαρτυρίες με ματωμένα χείλη και εκτελούν γυμναστικές ασκήσεις στον δρόμο μπροστά στις δυνάμεις ασφαλείας.

Πρόκειται για μια μέθοδο που είναι διαδεδομένη ανάμεσα σε Ιρανούς που αντιτάσσονται στο ισλαμικό καθεστώς της χώρας τους. Τον Νοέμβριο του 2025, ο Ομίντ Σαρλάκ, ένας νεαρός που ζει στο δυτικό Ιράν, δημοσίευσε ένα βίντεο στα social media στο οποίο εμφανίζεται να βάζει φωτιά σε μια φωτογραφία του Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ του Ιράν. Λίγες ώρες μετά τη δημοσίευση του βίντεο, το πτώμα του βρέθηκε μέσα στο αυτοκίνητό του με ένα πυροβολισμό στο κεφάλι.

Τον ίδιο μήνα, ο Σαμάντ Πουρσάχ, ένας πρώην πολιτικός κρατούμενος, πραγματοποίησε μια παρόμοια πράξη σε ένδειξη διαμαρτυρίας για τη δολοφονία του Σαρλάκ, καίγοντας και πάλι μια φωτογραφία του ανώτατου ηγέτη.

Λίγες ώρες αργότερα, οι δυνάμεις ασφαλείας έκαναν έφοδο στο σπίτι του στην πόλη Γιασούτζ. Ωστόσο, εκείνος δεν βρισκόταν στο σπίτι εκείνη τη στιγμή και έτσι απέφυγε τη σύλληψη και από τότε ζει κρυμμένος.

Τον Σεπτέμβριο του 2021, ο Κασέμ Μπαχράμι, ένας κριτικός Ιρανός ποιητής, συνελήφθη στο Μασχάντ, αφού έκαψε και αυτός μια φωτογραφία του Αλί Χαμενεΐ. Συνελήφθη και μεταφέρθηκε σε άγνωστη τοποθεσία και για δύο μήνες δεν υπήρχαν πληροφορίες για την τύχη του.