«Βήμα πίσω» από το Ιράν για τα Στενά του Ορμούζ: «Μη εχθρικά πλοία» μπορούν να περνούν – «Μπλόκο» σε ΗΠΑ, Ισραήλ και «φίλους» τους

Με τον χρόνο να κυλά αντίστροφα για τη λήξη του τελεσίγραφου του Ντόναλντ Τραμπ προς το Ιράν, τα βλέμματα είναι στραμμένα στα Στενά του Ορμούζ, με την Τεχεράνη να φαίνεται να υποχωρεί σε σχέση με το απόλυτο κλείσιμό τους ενώ παράλληλα, δεν έχει επιβεβαιώσει τα όσα διαδίδει ο αμερικανός πρόεδρος.

Την Τρίτη, 24.03.2026, το Ιράν ενημέρωσε τον Διεθνή Ναυτιλιακό Οργανισμό ότι «μη εχθρικά πλοία» μπορούν να διέρχονται από τα Στενά του Ορμούζ, υπό την προϋπόθεση ότι θα συντονίζονται με τις ιρανικές αρχές, σύμφωνα με δημοσίευμα των Financial Times που επικαλείται σχετική επιστολή.

Στην ίδια επιστολή, η Τεχεράνη διευκρινίζει ότι πλοία που συνδέονται με τις ΗΠΑ, το Ισραήλ ή άλλες χώρες που συμμετέχουν στις επιθέσεις εναντίον της, δεν θεωρούνται «μη εχθρικά» και, ως εκ τούτου, δεν πληρούν τις προϋποθέσεις για «αβλαβή διέλευση», θέση που είχε διατυπώσει ρητά το Ιράν και κατά το παρελθόν, όμως αυτή τη φορά, δίνει το περιθώριο για διέλευση πλοίων κατόπιν συννενόησης με τις Ιρανικές αρχές.

Σε επιστολή που διανεμήθηκε την Τρίτη στα κράτη-μέλη του Διεθνούς Ναυτιλιακού Οργανισμού (IMO) και την οποία επικαλούνται οι Financial Times, το ιρανικό υπουργείο Εξωτερικών ανέφερε ότι η Τεχεράνη έχει «λάβει τα απαραίτητα και αναλογικά μέτρα για να αποτρέψει τους επιτιθέμενους και τους υποστηρικτές τους από το να εκμεταλλευτούν τα Στενά του Ορμούζ για την προώθηση εχθρικών επιχειρήσεων κατά του Ιράν».

Την ίδια ώρα, ο πόλεμος ΗΠΑ – Ισραήλ κατά του Ιράν έχει σχεδόν παραλύσει τη ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ, από όπου διέρχεται περίπου το ένα πέμπτο της παγκόσμιας ροής πετρελαίου και υγροποιημένου φυσικού αερίου.

Η εξέλιξη αυτή έχει προκαλέσει σοβαρές διαταραχές στον ενεργειακό εφοδιασμό, εντείνοντας τις ανησυχίες για τις επιπτώσεις στις διεθνείς αγορές και τη σταθερότητα της παγκόσμιας οικονομίας.

Οι υπόνοιες για δώρο από το Ιράν στην ομιλία Τραμπ

Ο Ντόναλντ Τραμπ υποστήριξε ότι το Ιράν έδωσε στις ΗΠΑ «ένα πολύ μεγάλο δώρο», το οποίο σχετίζεται με την ενέργεια και τα Στενά του Ορμούζ.

Απαντώντας σε ερώτηση δημοσιογράφου για το γιατί επιμένει σε συνομιλίες με το Ιράν ενώ δεν το εμπιστεύεται, ο Τραμπ δήλωσε: «Γιατί θα κάνουν συμφωνία. Έκαναν κάτι χθες που ήταν πραγματικά εντυπωσιακό. Μας έδωσαν ένα δώρο, και το δώρο έφτασε σήμερα. Ήταν ένα πολύ μεγάλο δώρο, αξίας τεράστιου χρηματικού ποσού, και δεν πρόκειται να σας πω τι είναι αυτό το δώρο, αλλά ήταν ένα πολύ σημαντικό κέρδος. Αυτό σήμαινε ένα πράγμα για μένα, ότι έχουμε να κάνουμε με τους σωστούς ανθρώπους.»

Ο Τραμπ πρόσθεσε ότι το «δώρο» σχετίζεται με το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο.

Ακόμη επανέλαβε ότι: «Αν διαβάσετε την New York Times, είναι σαν να μην κερδίζουμε έναν πόλεμο, ενώ αυτοί [το Ιράν] δεν έχουν ναυτικό, δεν έχουν αεροπορία, δεν έχουν τίποτα. Και εμείς έχουμε κυριολεκτικά αεροπλάνα που πετούν πάνω από την Τεχεράνη και άλλα μέρη της χώρας τους. Δεν μπορούν να κάνουν τίποτα γι’ αυτό».

Bloomberg: Το Ιράν βάζει «διόδια» έως και 2 εκατομμύρια δολάρια σε κάποια πλοία

Το Ιράν έχει αρχίσει να χρεώνει τέλη διέλευσης σε ορισμένα εμπορικά πλοία που περνούν από το Στενό του Ορμούζ, ως αντάλλαγμα για ασφαλή διέλευση.

Το Ιράν έχει αρχίσει να επιβάλλει τέλη διέλευσης σε ορισμένα εμπορικά πλοία που περνούν από το Στενό του Ορμούζ, κάτι που δείχνει τον έλεγχο που ασκεί σε αυτόν τον κρίσιμο θαλάσσιο δρόμο για την παγκόσμια ενέργεια.

Σύμφωνα με πληροφορίες, ζητούνται ποσά που φτάνουν έως και τα 2 εκατομμύρια δολάρια ανά ταξίδι, χωρίς σταθερό σύστημα, ουσιαστικά σαν ένα άτυπο «διόδιο» στη θάλασσα.

Ορισμένα πλοία έχουν ήδη πληρώσει, όμως δεν είναι σαφές πώς γίνονται οι πληρωμές, ούτε σε ποιο νόμισμα. Επίσης, η πρακτική αυτή δεν φαίνεται να εφαρμόζεται με τον ίδιο τρόπο σε όλες τις περιπτώσεις.

Οι πληρωμές αυτές δείχνουν την επιρροή του Ιράν στα Στενά του Ορμούζ, από όπου περνά καθημερινά περίπου το ένα πέμπτο του παγκόσμιου πετρελαίου και φυσικού αερίου, καθώς και μεγάλες ποσότητες τροφίμων, μετάλλων και άλλων υλικών.

Καθώς ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή βρίσκεται πλέον στην τέταρτη εβδομάδα του, αναδεικνύεται και η μεγάλη ανάγκη ορισμένων χωρών και εταιρειών να διασφαλίσουν ότι θα συνεχιστεί η ροή ενέργειας.

Άτομα που γνωρίζουν την κατάσταση ανέφεραν ότι οι πληρωμές γίνονται διακριτικά. Η έλλειψη διαφάνειας και η αβεβαιότητα για το ποιος μπορεί να στοχοποιηθεί στη συνέχεια δημιουργούν νέα προβλήματα στη ναυσιπλοΐα.

Από την έναρξη του πολέμου, μόνο λίγα πλοία έχουν περάσει από το στενό, πολλά από τα οποία συνδέονται με το Ιράν. Μερικά από τα υπόλοιπα φαίνεται ότι κινούνται κοντά στις ιρανικές ακτές, πιθανόν για μεγαλύτερη ασφάλεια.