Στα χαρτιά, η ελληνική διαδικασία δείχνει οργανωμένη και αυτό καθησυχάζει κόσμο. Το Εθνικό Μητρώο Διοικητικών Διαδικασιών περιγράφει την ειδική δήλωση για τη βεβαίωση και είσπραξη του τέλους ταξινόμησης ως ψηφιακή υποβολή, με 2 έως 7 δικαιολογητικά, εκτιμώμενο χρόνο 3 ημέρες και ταυτοποίηση με κωδικούς TAXISnet, με τα τελωνεία ως σημεία εξυπηρέτησης και την ΑΑΔΕ ως θεσμικό φορέα. Αυτή η πλευρά όμως αφορά την ταξινόμηση και την είσπραξη, όχι το αν το αυτοκίνητο φέρνει μαζί του όλο το παρελθόν του, από χιλιόμετρα έως ζημιές και από τιμολόγια έως αλλαγές ιδιοκτησίας.
Το Νοέμβριο 2025 βγήκε στην επιφάνεια μια υπόθεση που δείχνει πόσο εύκολα μπορεί να χαθεί η ουσία μέσα σε σωστά τυπωμένα έγγραφα. Δημοσιεύματα ανέφεραν ότι οι έλεγχοι της ΑΑΔΕ αποκάλυψαν σχήμα απάτης ΦΠΑ στο διασυνοριακό εμπόριο μεταχειρισμένων μέσα στην ΕΕ, με ελληνικές εταιρείες και μια βουλγαρική εταιρεία βιτρίνα. Η περιγραφή ήταν συγκεκριμένη, αγορά οχημάτων από τη Γερμανία, μεταπώληση προς την Ελλάδα με τιμολόγια που ανέφεραν ψευδώς εφαρμογή του καθεστώτος περιθωρίου κέρδους, και χρήση αυτών των τιμολογίων στον τελωνισμό ώστε να αποφεύγεται ο αναλογών ΦΠΑ. Οι αναφορές έλεγαν ότι μέχρι τότε είχαν εντοπιστεί 19 οχήματα, στην πλειονότητά τους πολυτελή, συνολικής αξίας πάνω από 885000 ευρώ, με εκτιμώμενη απώλεια ΦΠΑ πάνω από 212000 ευρώ.
Μετά την αποκάλυψη, η Ένωση Εισαγωγέων Αντιπροσώπων Αυτοκινήτων και Δικύκλων έβαλε το θέμα στη γλώσσα του αγοραστή. Σύμφωνα με σχετικό δημοσίευμα, συμβούλεψε να γίνεται αγορά μεταχειρισμένου μόνο αφού επιβεβαιωθεί με τα ελληνικά τελωνεία ότι ο ΦΠΑ έχει πληρωθεί σωστά, και προειδοποίησε ότι όταν κατατίθενται ψευδή ή παραπλανητικά έγγραφα, το όχημα μπορεί να δεσμευτεί μέχρι να τακτοποιηθούν φόροι και πρόστιμα. Αυτό είναι το είδος του κινδύνου που δεν τον «βλέπεις» στην οδήγηση, τον βλέπεις όταν το αυτοκίνητο σταματά να είναι μεταφορικό μέσο και γίνεται φάκελος.
Υπάρχει όμως ένα άλλο κομμάτι που δεν χρειάζεται τελωνείο για να σου αλλάξει τον προϋπολογισμό, και είναι τα χιλιόμετρα. Οι περισσότεροι πιστεύουν ότι θα το καταλάβουν με το μάτι, από το τιμόνι και το κάθισμα. Εγώ δεν το πιστεύω, όχι επειδή ο κόσμος είναι αφελής, αλλά επειδή τα δεδομένα δεν περνούν σύνορα τόσο εύκολα όσο περνά το αυτοκίνητο. Η μελέτη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου για την παραποίηση οδομέτρων αναφέρει ότι στις διασυνοριακές συναλλαγές μεταχειρισμένων η παραποίηση μπορεί να φτάνει έως 50% των περιπτώσεων, ενώ το κόστος σε επίπεδο ΕΕ εκτιμάται σε εύρος που ξεκινά από 1.31 δισ. ευρώ σε «συντηρητικό» σενάριο έως 8.77 δισ. ευρώ σε πιο πιθανό σενάριο.
Ο τρόπος που χάνεται η αλήθεια στο οδόμετρο είναι συνήθως βαρετός και γι’ αυτό επικίνδυνος. Ένα αυτοκίνητο που έκανε 35000 ή 45000 χιλιόμετρα τον χρόνο ως εταιρικό μπορεί να εμφανιστεί σε ελληνική αγγελία με 120000 συνολικά, και στα χαρτιά να μην υπάρχει τίποτα που να ουρλιάζει, ειδικά αν η συντήρηση γινόταν σε εταιρικό δίκτυο και τα παραστατικά δεν ακολούθησαν ποτέ το όχημα. Το αποτέλεσμα είναι ότι ο επόμενος ιδιώτης προγραμματίζει σέρβις με βάση έναν αριθμό που ίσως δεν ανταποκρίνεται στη χρήση, και μετά πληρώνει με τη μορφή μικρών βλαβών που σκάνε η μία μετά την άλλη. Ο Matas Buzelis της carVertical το είπε ωμά, «Η απάτη στα οδόμετρο επηρεάζει όχι μόνο τους απλούς αγοραστές αυτοκινήτων αλλά και τις αντιπροσωπείες.» Η φράση ταιριάζει στην ελληνική πραγματικότητα, γιατί αν ένας επαγγελματίας πάρει λάθος αυτοκίνητο, ο ιδιώτης έχει ακόμη λιγότερες πιθανότητες να βρει άκρη.
Οι ζημιές και οι επισκευές είναι το άλλο πράγμα που λεπταίνει όταν το όχημα περνά σύνορα. Δεν είναι ότι κάθε εισαγόμενο είναι χτυπημένο. Είναι ότι ένα χτύπημα ταξιδεύει πιο εύκολα από το αρχείο του χτυπήματος. Μπορεί να υπήρξε δήλωση σε ασφαλιστική στη χώρα προέλευσης, μπορεί να υπήρξε επισκευή σε φανοποιείο που δεν τροφοδοτεί κάποιο κεντρικό σύστημα, μπορεί να μεσολάβησαν δύο έμποροι και μια δημοπρασία. Στο τέλος, η ιστορία καταλήγει να είναι μια πρόταση στην αγγελία και ο αγοραστής να πρέπει να αποφασίσει αν θα την πιστέψει.
Υπάρχει και μια πιο σκληρή εκδοχή αυτού, τα σοβαρά κατεστραμμένα οχήματα που αλλάζουν ήπειρο και μετά αλλάζουν βιογραφικό. Η Europol, τον Απρίλιο 2025, περιέγραψε έρευνα για εγκληματική οργάνωση που έφερνε βαριά κατεστραμμένα αυτοκίνητα από τις ΗΠΑ στην ΕΕ. Δεν χρειάζεται να υποθέσεις ότι αυτό είναι ο κανόνας στην Ελλάδα για να καταλάβεις την ιδέα. Όταν ένα όχημα μπαίνει σε αλυσίδα μεταφοράς και μεταπώλησης με πολλούς σταθμούς, το χαρτί που μένει στο τέλος μπορεί να είναι λιγότερο από την πραγματική ιστορία.
Κάπου εδώ οι περισσότεροι κουράζονται και κάνουν αυτό που κάνουν πάντα όταν κουράζονται, θέλουν να τελειώνουν. Έχουν δει τέσσερα αυτοκίνητα, έχουν ακούσει τέσσερις ιστορίες, και η «ευκαιρία» μοιάζει σαν λύτρωση. Εκεί χάνεται το πιο απλό πράγμα ανάμεσα στις χώρες, ο χρόνος που θα χρειαζόταν για να ξεκαθαρίσεις τι πραγματικά αγοράζεις, χωρίς να σε πιέζει κανείς με «άλλος έρχεται να το δει». Και μετά επιστρέφεις στη σκηνή των συνόρων, γιατί είναι το μοναδικό σημείο όπου η πραγματικότητα ενός οχήματος συναντά τον έλεγχο έξω από το πλαίσιο της αγγελίας, και θυμάσαι ότι τα αυτοκίνητα ταξιδεύουν πιο εύκολα από τα δεδομένα τους.
