Η Μέση Ανατολή βρίσκεται ξανά στο επίκεντρο της παγκόσμιας κουβέντας, καθώς όπως φαίνεται το Ιράν συζητά με το Ομάν τη δημιουργία μόνιμου «σταθμού» διοδίων στα Στενά του Ορμούζ, ένα από τα σημαντικότερα περάσματα πετρελαίου στον κόσμο. Αν εφαρμοστεί το σχέδιο, πλοία που περνούν από την περιοχή ίσως χρειάζεται να πληρώνουν τεράστια ποσά για «ασφαλή διέλευση».
Η κίνηση αυτή έρχεται μετά τη μεγάλη κρίση ανάμεσα σε ΗΠΑ, Ισραήλ και Ιράν, που οδήγησε σε σοβαρό περιορισμό της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ, αναφέρει το Bloomberg. Οι τιμές της ενέργειας έχουν εκτοξευθεί, ενώ η παγκόσμια οικονομία δέχεται πιέσεις λόγω φόβων για νέο κύμα ακρίβειας και αστάθειας. Μάλιστα το απόγευμα της Πέμπτης 21.05.2026, η τιμή του πετρελαίου εκτοξεύτηκε προς τα 110 δολάρια, φέρνοντας νέο πανικό στις αγορές.
Ο Ιρανός πρέσβης στη Γαλλία, Μοχάμαντ Αμίν-Νετζάντ, δήλωσε ότι το Ιράν και το Ομάν πρέπει να συνεργαστούν για να εξασφαλίσουν την ασφάλεια και τη σωστή διαχείριση της ναυσιπλοΐας στην περιοχή. Όπως είπε, αυτό «θα έχει κόστος» και όσοι χρησιμοποιούν το πέρασμα «θα πρέπει να πληρώνουν το μερίδιό τους». Παράλληλα, υποστήριξε ότι το σύστημα θα είναι «διαφανές», αναφέρει το δημοσίευμα του Bloomberg.
Τα Στενά του Ορμούζ βρίσκονται ανάμεσα στο Ιράν και το Ομάν και συνδέουν τον Περσικό Κόλπο με τον Ινδικό Ωκεανό. Από εκεί περνά συνήθως περίπου το 20% του παγκόσμιου πετρελαίου και μεγάλες ποσότητες υγροποιημένου φυσικού αερίου, αλλά και άλλα προϊόντα όπως αλουμίνιο και λιπάσματα.
Το Ιράν αρνείται να ανοίξει πλήρως τα Στενά μέχρι οι ΗΠΑ να σταματήσουν τον ναυτικό αποκλεισμό στα ιρανικά λιμάνια. Η Τεχεράνη υποστηρίζει ότι η κυκλοφορία πλοίων δεν έχει διακοπεί εντελώς και αναφέρει ότι 26 δεξαμενόπλοια και άλλα πλοία πέρασαν πρόσφατα με τη βοήθεια των Φρουρών της Επανάστασης.
Ωστόσο, ο αριθμός αυτός παραμένει πολύ μικρότερος σε σχέση με την περίοδο πριν από τον πόλεμο, όταν περνούσαν περίπου 135 πλοία την ημέρα. Οι ναυτιλιακές εταιρείες δηλώνουν ότι ο μεγάλος φόβος είναι οι επιθέσεις με πυραύλους, drones και θαλάσσιες νάρκες, γι’ αυτό και πολλές αποφεύγουν την περιοχή μέχρι να τελειώσει η κρίση.
Παρά την εύθραυστη εκεχειρία που συμφωνήθηκε στις 8 Απριλίου ανάμεσα σε Ιράν και ΗΠΑ, οι δύο πλευρές συνεχίζουν να ανταλλάσσουν προειδοποιήσεις και μηνύματα μέσω του Πακιστάν για πιθανή ειρηνευτική συμφωνία. Παρ’ όλα αυτά, η ένταση παραμένει υψηλή και και οι δύο δηλώνουν έτοιμες να επιστρέψουν σε στρατιωτικές επιχειρήσεις.
Τα Στενά του Ορμούζ αποτελούν βασικό σημείο διαφωνίας, καθώς οι ΗΠΑ, η Ευρώπη και αραβικές χώρες του Κόλπου, όπως η Σαουδική Αραβία, θεωρούν ότι το Ιράν δεν μπορεί να ελέγχει μόνο του ένα πέρασμα που αντιμετωπίζεται ως διεθνή ύδατα.
Νέο σύστημα προωθεί το Ιράν
Σύμφωνα με πληροφορίες, το Ιράν έχει ήδη επεκτείνει την περιοχή που θεωρεί ότι βρίσκεται υπό τη δικαιοδοσία του και έχει δημιουργήσει νέο φορέα με την ονομασία «Αρχή Στενών του Περσικού Κόλπου». Ορισμένα πλοία φέρεται να έχουν δεχθεί αιτήματα πληρωμής που φτάνουν ακόμα και τα 2 εκατομμύρια δολάρια για ασφαλή διέλευση.
Η Τεχεράνη υποστηρίζει ότι χώρες όπως η Κίνα και η Νότια Κορέα συνεργάστηκαν με το ιρανικό ναυτικό για να περάσουν πλοία από την περιοχή, χωρίς όμως να υπάρχουν επίσημες επιβεβαιώσεις. Παράλληλα, το Ιράν δείχνει αποφασισμένο να διατηρήσει τον έλεγχο στα Στενά ακόμη και μετά τον πόλεμο, τόσο για λόγους ασφάλειας όσο και για την ενίσχυση της οικονομίας του.
Ο Ντόναλντ Τραμπ προειδοποίησε το Ιράν να μην προχωρήσει σε επιβολή διοδίων, ενώ σε άλλη στιγμή είχε αφήσει ανοιχτό ακόμη και το ενδεχόμενο κοινής διαχείρισης των Στενών από ΗΠΑ και Ιράν.
Την ίδια ώρα, χώρες του Κόλπου εμφανίζονται ιδιαίτερα ανήσυχες. Ο επικεφαλής της μεγαλύτερης πετρελαϊκής εταιρείας των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων δήλωσε ότι δημιουργείται «ένα επικίνδυνο προηγούμενο», τονίζοντας πως αν μια χώρα μπορέσει να κρατά «όμηρο» το σημαντικότερο θαλάσσιο πέρασμα του κόσμου, τότε η ελευθερία της ναυσιπλοΐας θα απειληθεί σοβαρά.
Ο Ιρανός πρέσβης πάντως προσπάθησε να μειώσει την ένταση με τις αραβικές χώρες, λέγοντας ότι οι παρεξηγήσεις μπορούν να λυθούν μετά το τέλος του πολέμου. Υποστήριξε ακόμη ότι οι ΗΠΑ υποτίμησαν την αντοχή του Ιράν και πίστεψαν λανθασμένα πως οι κυρώσεις και η πίεση θα οδηγούσαν τη χώρα σε γρήγορη κατάρρευση.
Πηγή
