Υπάρχουν στιγμές από τη ζωή των celebrities, που ξεπερνούν το απλό κουτσομπολιό. Ένας γάμος, μια εγκυμοσύνη, ένας χωρισμός, μια μεγάλη προσωπική αλλαγή μπορεί να γίνει συλλογικό θέμα συζήτησης, σαν να αφορά κάποιον από τον κύκλο μας. Η περίπτωση της Taylor Swift είναι χαρακτηριστική. Εκατομμύρια άνθρωποι παρακολουθούν κάθε λεπτομέρεια, κάθε πιθανό στοιχείο για τον γάμο της, όχι μόνο από περιέργεια αλλά και με μια σχεδόν προσωπική ανάγκη να τη δουν ευτυχισμένη.
Αν το δούμε ψύχραιμα, μοιάζει υπερβολικό. Αν το δούμε από την πλευρά της ψυχολογίας, είναι πολύ πιο ανθρώπινο απ’ όσο νομίζουμε.
Η οικειότητα που χτίζεται από μακριά και το παράδειγμα της Taylor Swift
Οι ψυχολόγοι μιλούν για «παρακοινωνικές σχέσεις» (para-social interactions) όταν αναφέρονται σε αυτού του είδους τη σύνδεση με δημόσια πρόσωπα. Πρόκειται για μονόπλευρους συναισθηματικούς δεσμούς με ανθρώπους που γνωρίζουμε μέσα από την οθόνη, τη μουσική, τα social media ή τη δημόσια εικόνα τους. Εκείνοι δεν μας ξέρουν προσωπικά, εμείς όμως μπορεί να έχουμε περάσει χρόνια παρακολουθώντας τη ζωή, τη δουλειά και την πορεία τους.
Στην περίπτωση της Taylor Swift, αυτή η σύνδεση επιτυγχάνεται μέσα από τη μουσική. Τα τραγούδια της έχουν συνοδεύσει χωρισμούς, φιλίες, ενηλικιώσεις, δύσκολες περιόδους, νέες αρχές. Όταν ένας καλλιτέχνης γίνεται soundtrack προσωπικών στιγμών, η απόσταση μικραίνει. Δεν είναι φίλος μας, αλλά παύει να είναι και ένας άγνωστος.
Δεν είναι απαραίτητα υπερβολή
Το να νιώθουμε χαρά για κάτι καλό που συμβαίνει σε ένα δημόσιο πρόσωπο δεν είναι υπερβολή. Οι περισσότερες παρακοινωνικές σχέσεις είναι απολύτως φυσιολογικές. Μπορούν μάλιστα, να ενισχύσουν το αίσθημα σύνδεσης, ταυτότητας, ακόμη και συναισθηματικής στήριξης, ειδικά όταν δεν αντικαθιστούν τις πραγματικές σχέσεις μας.
Η διαφορά βρίσκεται στο μέτρο. Είναι άλλο να συγκινούμαστε, να σχολιάζουμε, να νιώθουμε ότι παρακολουθούμε ένα οικείο πρόσωπο να ανοίγει ή να κλείνει ένα κεφάλαιο της ζωής του κι άλλο να περιστρέφεται η καθημερινότητά μας γύρω από τη ζωή ενός ανθρώπου που στην πραγματικότητα δεν γνωρίζουμε.
Πώς επεξεργάζεται ο εγκέφαλος τους celebrities;
Οι νευροεπιστήμονες αποκαλύπτουν κάτι ενδιαφέρον. Ο εγκέφαλος ξεχωρίζει τους κοντινούς ανθρώπους της πραγματικής ζωής από τους celebrities. Δεν μπερδεύει τη μητέρα, τη φίλη ή τον σύντροφό μας με έναν διάσημο. Ωστόσο, οι celebrities δεν καταγράφονται πάντα σαν εντελώς ουδέτερα πρόσωπα. Καταλαμβάνουν έναν ιδιαίτερο χώρο στο νοητικό κοινωνικό μας «χάρτη», ειδικά όταν τους παρακολουθούμε συστηματικά και τους έχουμε συνδέσει με προσωπικές μνήμες.
Γι’ αυτό και ένας γάμος όπως αυτός της Taylor Swift μπορεί να μας φαίνεται εξαιρετικά κοντά μας χωρίς να είναι. Δεν αφορά τη δική μας ζωή, αλλά αγγίζει ιστορίες, αναμνήσεις και συναισθήματα που έχουμε επενδύσει σε αυτήν τη δημόσια φιγούρα.
Όταν χάνεται το μέτρο
Η σύνδεση με ένα δημόσιο πρόσωπο γίνεται προβληματική όταν αρχίζει να αντικαθιστά τις πραγματικές σχέσεις, να τροφοδοτεί την υπερβολική παρακολούθηση ή να επηρεάζει την καθημερινότητά μας. Όσο όμως παραμένει μια μορφή ενδιαφέροντος, ταύτισης ή χαράς από απόσταση, δεν είναι παράδοξη. Είναι ένας τρόπος να κάνουμε αυτό που γνωρίζουμε καλύτερα ως άνθρωποι, να συνδεόμαστε.
Ίσως, λοιπόν, να μην μας νοιάζει τόσο ο γάμος μιας pop star, αλλά να μας αγγίζει το γεγονός ότι ένας άνθρωπος που έχουμε συνδέσει με τις δικές μας στιγμές προχωρά σε ένα νέο, χαρούμενο κεφάλαιο. Και αυτό, τελικά, λέει πολλά περισσότερο για εμάς παρά για εκείνη.
Πηγή
