Οι δηλώσεις του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ για το ενδεχόμενο πώλησης των F-35 στην Τουρκία έχουν προκαλέσει έντονες αντιδράσεις τόσο στο εσωτερικό της χώρας, όσο και σε διεθνές επίπεδο.
Χαρακτηριστικό είναι πως τόσο Δημοκρατικοί όσο και Ρεπουμπλικανοί βουλευτές εναντιώνονται σφόδρα στο ενδεχόμενο πώλησης των F-35 στην Τουρκία και και καλούν τον Ντόναλντ Τραμπ να μην προχωρήσει σε μια τέτοια κίνηση.
Νωρίτερα σήμερα (07/07/2026) ο Ντόναλντ Τραμπ κατά την συνάντηση που είχε με τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν στην Άγκυρα, όπου φιλοξενείται η Σύνοδος Κορυφής του ΝΑΤΟ, υποστήριξε πως οι ΗΠΑ θα πρέπει να άρουν τις κυρώσεις που έχουν επιβληθεί στην Τουρκία βάσει του νόμου CAATSA, αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο επανέναρξης της διαδικασίας για την προμήθεια των μαχητικών πέμπτης γενιάς.
Λίγο μετά τις κοινές δηλώσεις των δύο ηγετών, ομάδα Δημοκρατικών βουλευτών κατέθεσε ψήφισμα αποδοκιμασίας κατά μιας ενδεχόμενης πώλησης των F-35 στην Τουρκία. Ακολούθησε επιστολή Ρεπουμπλικανών βουλευτών, οι οποίοι επίσης εξέφρασαν την αντίθεσή τους σε μια τέτοια εξέλιξη.
Στην Ουάσιγκτον, πάντως, εκτιμάται ότι η υλοποίηση μιας τέτοιας απόφασης μόνο εύκολη δεν είναι. Νομικοί και πολιτικοί περιορισμοί καθιστούν ιδιαίτερα δύσκολη την άρση των κυρώσεων και, κατ’ επέκταση, την επανένταξη της Τουρκίας στο πρόγραμμα των F-35, ακόμη και αν υπάρχει σχετική πολιτική βούληση από τον Λευκό Οίκο.
Σύμφωνα με την ισχύουσα αμερικανική νομοθεσία, ο πρόεδρος των ΗΠΑ δεν μπορεί μονομερώς να προχωρήσει στην πώληση των μαχητικών προς την Τουρκία.
Reporter: Mr. President, are you going to sell F-35s to Türkiye, and what about the legal restrictions?
Trump: We’re going to make a decision. I would think that many people — I can tell, many people sitting right here — would say, why wouldn’t we do that?
We have a better… pic.twitter.com/VkFnKWorxk
— Clash Report (@clashreport) July 7, 2026
Τα τρία «αγκάθια» για την πώληση
Για να ανοίξει ο δρόμος για οποιαδήποτε σχετική συζήτηση, θα πρέπει να πληρούνται συγκεκριμένες προϋποθέσεις:
-Η Τουρκία να αποδεχθεί την απομάκρυνση ή παράδοση του ρωσικού αντιαεροπορικού συστήματος S-400, κάτι που δεν έχει συμβεί από το 2019.
-Ο υπουργός Άμυνας και ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ να πιστοποιήσουν εγγράφως στο Κογκρέσο ότι η Τουρκία δεν διαθέτει πλέον το σύστημα S-400 ούτε άλλο σχετικό εξοπλισμό.
-Οι δύο υπουργοί να παράσχουν αξιόπιστες διαβεβαιώσεις ότι η Άγκυρα δεν θα προχωρήσει στο μέλλον σε νέα προμήθεια ή ενεργοποίηση του συγκεκριμένου ρωσικού συστήματος.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει το γεγονός ότι καθοριστικό ρόλο στη διαμόρφωση της σχετικής τροπολογίας που επέβαλε τους περιορισμούς στην Τουρκία είχε ο σημερινός υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ, Μάρκο Ρούμπιο, όταν ήταν γερουσιαστής, γεγονός που θεωρείται σημαντικός παράγοντας για τις μελλοντικές εξελίξεις γύρω από το ζήτημα των F-35.
Κογκρέσο: «Μπλόκο» στην πώληση F-35 στην Τουρκία ζητούν 18 βουλευτές
Να αποτραπεί οποιαδήποτε προσπάθεια επανένταξης της Τουρκίας στο πρόγραμμα των μαχητικών F-35 ζητούν 18 μέλη του αμερικανικού Κογκρέσου, καλώντας την ηγεσία της Βουλής των Αντιπροσώπων να μπλοκάρει κάθε σχετική πρωτοβουλία της κυβέρνησης Τραμπ.
Οι βουλευτές υποστηρίζουν ότι εξακολουθούν να ισχύουν οι νομικοί περιορισμοί που επιβλήθηκαν στην Άγκυρα μετά την αγορά του ρωσικού αντιαεροπορικού συστήματος S-400 και τονίζουν ότι δεν υπάρχουν οι προϋποθέσεις για την άρση τους.
Με επιστολή προς τον επικεφαλής της Ρεπουμπλικανικής πλειοψηφίας, Στιβ Σκαλίζ, και τον επικεφαλής της Δημοκρατικής μειοψηφίας, Χακίμ Τζέφρις, ζητούν από τη Βουλή να είναι έτοιμη να χρησιμοποιήσει όλα τα νομοθετικά μέσα που διαθέτει, σε περίπτωση που η κυβέρνηση επιχειρήσει να εγκρίνει την πώληση ή τη μεταβίβαση των F-35 στην Τουρκία.
Η πρωτοβουλία ανήκει στη Δημοκρατική βουλευτή Ντίνα Τάιτους και έρχεται στον απόηχο πληροφοριών ότι η αμερικανική κυβέρνηση εξετάζει τρόπους επανένταξης της Άγκυρας στο πρόγραμμα των μαχητικών πέμπτης γενιάς.
Επικαλούνται τις κυρώσεις CAATSA
Οι βουλευτές υπενθυμίζουν ότι οι ΗΠΑ απέκλεισαν την Τουρκία από το πρόγραμμα των F-35 το 2019, μετά την προμήθεια των S-400 από τη Ρωσία, εκτιμώντας ότι η ταυτόχρονη χρήση των δύο συστημάτων θα μπορούσε να θέσει σε κίνδυνο ευαίσθητα τεχνολογικά δεδομένα του αμερικανικού μαχητικού.
Παράλληλα, επισημαίνουν ότι οι κυρώσεις που επιβλήθηκαν το 2020 βάσει του νόμου CAATSA εξακολουθούν να ισχύουν, καθώς δεν έχει υπάρξει καμία ουσιαστική αλλαγή στη στάση της Άγκυρας.
Όπως αναφέρουν, από τα δημόσια διαθέσιμα στοιχεία δεν προκύπτει ότι η Τουρκία έχει απομακρύνει, απενεργοποιήσει ή εγκαταλείψει το ρωσικό σύστημα S-400, γεγονός που διατηρεί σε ισχύ τους περιορισμούς που προβλέπει η αμερικανική νομοθεσία.
Congress banned F-35 sales to Turkey for several reasons: the S-400s, the illegal occupation of Cyprus, and the threats to Greece, to name a few. @POTUS cannot just wave these actions away with a handshake in Ankara.
I am urging @RepJeffries and @SteveScalise to introduce a… pic.twitter.com/XPQc2LjJbP
— Dina Titus (@repdinatitus) July 7, 2026
«Παραβίαση του νόμου η επανένταξη της Τουρκίας»
Σύμφωνα με τους υπογράφοντες, μια πιθανή επανένταξη της Τουρκίας στο πρόγραμμα των F-35 θα έθετε την αμερικανική κυβέρνηση σε σύγκρουση με τις ισχύουσες νομοθετικές διατάξεις.
Μάλιστα, επικαλούνται και πρόσφατη κατάθεση του υπουργού Εξωτερικών των ΗΠΑ, Μάρκο Ρούμπιο, ενώπιον της Επιτροπής Εξωτερικών Υποθέσεων της Βουλής, κατά την οποία είχε αναγνωρίσει ότι η κυβέρνηση δεσμεύεται από τον νόμο να διατηρήσει τις κυρώσεις και δεν μπορεί να επανεντάξει την Τουρκία στο πρόγραμμα όσο παραμένουν οι σημερινές συνθήκες.
Προειδοποιήσεις για τις γεωπολιτικές συνέπειες
Πέρα από το νομικό σκέλος, οι βουλευτές εκφράζουν την ανησυχία τους και για τις γεωπολιτικές επιπτώσεις μιας τέτοιας απόφασης.
Στην επιστολή γίνεται ειδική αναφορά στην τουρκική στάση απέναντι στην Ελλάδα και την Κύπρο, στη στήριξη που παρέχει στο Αζερμπαϊτζάν, αλλά και στις σχέσεις της με το Ισραήλ.
Όπως επισημαίνουν, η παράδοση ενός από τα πιο προηγμένα αμερικανικά οπλικά συστήματα στην Τουρκία, χωρίς να έχουν εκλείψει οι λόγοι που οδήγησαν στον αποκλεισμό της, θα μπορούσε να ενθαρρύνει αποσταθεροποιητικές κινήσεις και να κλονίσει την εμπιστοσύνη των συμμάχων των ΗΠΑ.
Οι υπογράφοντες καταλήγουν ότι ο νόμος CAATSA θεσπίστηκε με ισχυρή διακομματική στήριξη ακριβώς για να διασφαλίζεται ότι χώρες που προμηθεύονται ρωσικά οπλικά συστήματα δεν θα αποκτούν πρόσβαση σε προηγμένη αμερικανική στρατιωτική τεχνολογία.
«Η αξιοπιστία αυτού του πλαισίου, αλλά και το μήνυμα που στέλνει προς κάθε χώρα που εξετάζει την αγορά ρωσικών όπλων, εξαρτάται από την αποφασιστικότητα του Κογκρέσου να εφαρμόσει τον νόμο», τονίζουν χαρακτηριστικά.
Νετανιάχου: Εξέφρασε στον Τραμπ τις αντιρρήσεις του για τα F-35 στην Τουρκία
Τις έντονες επιφυλάξεις του για το ενδεχόμενο πώλησης αμερικανικών μαχητικών F-35 στην Τουρκία εξέφρασε ο πρωθυπουργός του Ισραήλ, Μπέντζαμιν Νετανιάχου, αποκαλύπτοντας ότι έχει ήδη μεταφέρει τις ανησυχίες του στον πρόεδρο των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ.
Μιλώντας στο CNN, λίγες ώρες πριν από τις δηλώσεις του Ντόναλντ Τραμπ στην Άγκυρα για το συγκεκριμένο ζήτημα, ο Ισραηλινός πρωθυπουργός ανέφερε ότι συζήτησε προσωπικά με τον Αμερικανό πρόεδρο το ενδεχόμενο επανένταξης της Τουρκίας στο πρόγραμμα των F-35.
Ο Νετανιάχου υποστήριξε ότι η πώληση των μαχητικών στην Άγκυρα θα μπορούσε να διαταράξει την ισορροπία δυνάμεων στην ευρύτερη περιοχή, εκφράζοντας την αντίθεσή του σε μια τέτοια εξέλιξη.
Παράλληλα, σημείωσε ότι, παρά τις στενές σχέσεις που διατηρεί ο Ντόναλντ Τραμπ με τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, η Τουρκία δεν μπορεί να θεωρείται αξιόπιστος σύμμαχος των ΗΠΑ.
Ερωτηθείς για τη διαφωνία του με τον Αμερικανό πρόεδρο στο θέμα των F-35, ο πρωθυπουργός του Ισραήλ ξεκαθάρισε ότι αυτή δεν επηρεάζει τη στρατηγική συνεργασία Ουάσιγκτον και Τελ Αβίβ.
«Οι ΗΠΑ και το Ισραήλ παραμένουν στενοί σύμμαχοι, αλλά ακόμη και οι σύμμαχοι μπορούν να έχουν διαφορές», δήλωσε χαρακτηριστικά.
Ο Νετανιάχου πρόσθεσε ότι οι δύο ηγέτες εξακολουθούν να συμφωνούν σε κρίσιμα ζητήματα εξωτερικής πολιτικής, όπως η ανάγκη να δοθεί στο Ιράν η ευκαιρία να επιλύσει μέσω διαπραγματεύσεων τις εκκρεμότητες που αφορούν το πυρηνικό του πρόγραμμα.
Υπενθυμίζεται ότι σε συνέντευξή του στο Fox News την προηγούμενη ημέρα, ο Ισραηλινός πρωθυπουργός είχε εξαπολύσει σφοδρή επίθεση κατά του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, δηλώνοντας ότι «δεν αξίζει τα F-35 όποιος κατέχει παράνομα τη μισή Κύπρο και απειλεί την Ελλάδα».
