Μεγάλο «αγκάθι» ο πληθωρισμός για εισοδήματα και ανάπτυξη – Πόσο «κόβει» από το ΑΕΠ και πώς μηδενίζει τις αυξήσεις των μισθών

Σε υψηλά επίπεδα εξακολουθεί να κινείται ο πληθωρισμός της χώρας, παρόλο που υποχώρησε στο 4,4% τον Ιούνιο απο 2,8% που ήταν ο μέσος  δείκτης  στην Ευρωζώνη. Ουσιαστικά, ο πληθωρισμός εξελίσσεται σε τροχοπέδη για την ανάπτυξη.

Ανεξαρτήτως λοιπόν από το πώς θα εξελιχθεί η κρίση στον Περσικό κόλπο, η εμμονή του τιμαρίθμου σε υψηλά επίπεδα– και κυρίως στα τρόφιμα- συρρικνώνουν την αγοραστική δύναμη των νοικοκυριών.

Αυτό στερεί την ρευστότητα για αγορές που κινούν την ανάπτυξη,  όπως το λιανεμπόριο, την ένδυση, τα ηλεκτρονικά είδη και τη ψυχαγωγία.

Μάλιστα ο υπολογισμός μιας ποσοστιαίας μονάδας απρόσμενης αύξησης του πληθωρισμού που έγινε, αφαιρεί κατά μέσο όρο περίπου 0,3% από τον ρυθμό ανάπτυξης μιας οικονομίας σε ορίζοντα 1 έτους.

Δεδομένου ότι ο μέσος πληθωρισμός ανήλθε στο 4,02% κατά το πρώτο εξάμηνο του 2026, σημαντικά υψηλότερος από τις αρχικές προβλέψεις, η επίτευξη ακόμη και του αναθεωρημένου στόχου για ανάπτυξη 2% για το 2026, έναντι αρχικής εκτίμησης για 2,2%, καθίσταται εξαιρετικά δύσκολη.

Αξίζει να σημειωθεί πως, το νέο σενάριο προβλέπει περαιτέρω επιβράδυνση του ρυθμού ανάπτυξης της ελληνικής οικονομίας, καθώς ο ρυθμός αύξησης του ΑΕΠ ανέρχεται πλέον στην περιοχή του 1,8% και δεν αποκλείεται να πέσει ακόμη και στο 1,7%.

Ωστόσο την ίδια στιγμή επισημαίνεταο πως είναι νωρίς βγουν κάποια ασφαλή συμπεράσματα, καθώς το τοπίο στη Μέση Ανατολή παραμένει θολό και κάθε νέα εξέλιξη γύρω από το Ιράν και τα Στενά του Ορμούζ μπορεί να επηρεάσει άμεσα την παγκόσμια προσφορά ενέργειας και να προκαλέσει νέες αναταράξεις στις αγορές

Οι μισθοί

Σημειώνεται δε πως, οι μισθοί των εργαζομένων στην Ελλάδα δεν έχουν αυξηθεί αναλογικά, καθώς τα πραγματικά εισοδήματα δέχονται  ισχυρό χτύπημα . Υπενθυμίζεται πως, το Ελληνικό Δημοσιονομικό Συμβούλιο (ΕΔΣ) ανέφερε πρόσφατα στην εαρινή έκθεσή του πως,  οι ονομαστικές αυξήσεις που δόθηκαν την τελευταία διετία στην Ελλάδα «πάγωσαν» ή εξανεμίστηκαν σχεδόν ολοκληρωτικά στην πράξη, λόγω του πληθωρισμού.

Η πραγματική αγοραστική δύναμη των μισθωτών κατέγραψε μια αύξηση της τάξεως του 0,1% το 2025, ενώ η ίδια οριακή και ουσιαστικά μηδενική τάση (περίπου 0,1%) εκτιμάται πως θα συνεχιστεί και για το σύνολο του 2026, σύμφωνα με το Συμβούλιο.

Ταυτόχρονα, το ΕΔΣ τονίζει πως, η επίδραση του δομικού πληθωρισμού (εξαιρούνται  οι τιμές της ενέργειας (καύσιμα, ρεύμα, φυσικό αέριο) και των νωπών προϊόντων (φρούτα, λαχανικά, κρέατα), καθώς επηρεάζονται εύκολα από αστάθμητους παράγοντες, όπως οι καιρικές συνθήκες, οι εποχές ή οι γεωπολιτικές κρίσεις), λειτούργησε το 2025 (ήταν 3,6%), ως μόνιμη «τάπα» που απορρόφησε κάθε ονομαστική άνοδο των αποδοχών.

Ένα επιπλέον στοιχείο που πρέπει να τονιστεί, αφορά στον πραγματικό (όχι τον ονομαστικό) τζίρο των επιχειρήσεων. Παρόλο που ο τζίρος των επιχειρήσεων τροφίμων (σούπερ μάρκετ)  εμφανίζεται σταθερός ή αυξημένος λόγω των υψηλών τιμών, ο πραγματικός όγκος των προϊόντων (τα τεμάχια) που πωλείται μειώνεται. Κάθε αύξηση στις τιμές των προϊόντων, αναγκάζει τους καταναλωτές να ξοδεύουν μεγαλύτερο ποσοστό του μισθού τους για σούπερ μάρκετ, κόβοντας αντίστοιχα δαπάνες από άλλους τομείς της οικονομίας.

Τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ

Σημειώνεται δε πως χθες δημοσιεύθηκαν από τον ΕΛΣΤΑΤ τα στοιχεία για τον πληθωρισμό Ιουνίου της Ελλάδας. Όπως προέκυψε,   μεν ο πληθωρισμός επιβραδύνθηκε στο 4,4% τον Ιούνιο, από 5,2% που ήταν τον Μάιο, και 5,4% τον Απρίλιο, παρέμεινε όμως σε υψηλά επίπεδα σε σχέση με το μέσο δείκτη της Ευρωζώνης.

Ενδεικτικά  αναφέρεται πως, τον περασμένο μήνα:

• καταγράφηκε αύξηση 2,7% στις τιμές των τροφίμων έναντι 1,6% στη ζώνη του ευρώ.
• αυξήθηκαν οι τιμές στα κρέατα ( 15,6% στο μοσχάρι και 16,2% σε αρνί-κατσίκι), αλλά και στα ψάρια (+11,1%).
• ανατιμήσεις 9,7% καταγράφηκαν στη μαργαρίνη και τα φυτικά λίπη και 6,5% στους χυμούς φρούτων.
• ακριβότερο κατά 24,6% ήταν  το φυσικό αέριο, ενώ τα καύσιμα (πετρέλαιο κίνησης και βενζίνη) ανατιμήθηκαν 12%.
• ακριβότερες 15,6% ήταν οι τιμές στα αεροπορικά εισιτήρια, ενώ συνολικά στο «πακέτο διακοπών» η αύξηση ήταν  5,3%.

Σύμφωνα με την ΕΛΣΤΑΤ, καταγράφηκαν ανατιμήσεις 7,1% στα ενοίκια, ενώ τα ασφάλιστρα υγείας ήταν 7% ακριβότερα από πέρυσι.

Με βάση τα έως τώρα δεδομένα, η ανάπτυξη θα υποχωρήσει φέτος, ενώ ο πληθωρισμός θα ακολουθήσει έντονα ανοδική τροχιά.

Η Τράπεζα της Ελλάδος, αναθεώρησε προς τα πάνω την πρόβλεψή της για τον πληθωρισμό στο 3,8% (από 3,1% που ήταν η αρχική της εκτίμηση), ενώ η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, στην πρόσφατη εαρινή της έκθεση τοποθέτησε τον πληθωρισμό στην Ελλάδα στο 3,7% (από 2,3% που ήταν η αρχική φθινοπωρινή εκτίμηση), επιβεβαιώνοντας μια τεράστια άνοδο κατά 1,4 ποσοστιαίες μονάδες.

Σε επίπεδο Ευρωζώνης, ο μέσος πληθωρισμός αναθεωρήθηκε προς τα πάνω στο 3% (και στο 3,1% για το σύνολο της ΕΕ), δηλαδή 1 ολόκληρη μονάδα υψηλότερα από τις αρχικές εκτιμήσεις.