Ο Δεκαπενταύγουστος αποτελεί μία από τις σημαντικότερες περιόδους της Ορθοδοξίας. Περίοδος βαθιάς κατάνυξης για εκατομμύρια πιστούς. Η εορτή της Κοιμήσεως της Θεοτόκου δεν είναι μόνο μια μεγάλη θρησκευτική γιορτή, αλλά και ένα ζωντανό στοιχείο της ελληνικής παράδοσης, άρρηκτα συνδεδεμένο με την ιστορία, τον πολιτισμό και τη συλλογική μνήμη του λαού μας.
Από τα μεγαλύτερα προσκυνήματα της χώρας έως τα πιο μικρά ξωκλήσια, κάθε γωνιά της Ελλάδας τιμά την Παναγία με ιδιαίτερη ευλάβεια, αναδεικνύοντας τον ξεχωριστό ρόλο που κατέχει στη ζωή των ανθρώπων. Στην εποχή μας, όπου επικρατούν η αβεβαιότητα, οι κοινωνικές ανακατατάξεις και οι έντονες προκλήσεις, το μήνυμα της Θεοτόκου εξακολουθεί να παραμένει διαχρονικό. Η ταπείνωση, η ανιδιοτελής προσφορά, η αγάπη, η ελπίδα και η πίστη αποτελούν αξίες που εξακολουθούν να εμπνέουν και να δίνουν δύναμη στον σύγχρονο άνθρωπο, υπενθυμίζοντας ότι ακόμη και στις πιο δύσκολες στιγμές υπάρχει προοπτική υπέρβασης και εσωτερικής αναγέννησης.
Στη συνέντευξη που ακολουθεί, ο σεβαστός ιεράρχης, Μητροπολίτης Ναυπάκτου και Αγ. Βλασίου Ιερόθεος, αναλύει τη βαθύτερη θεολογική σημασία της εορτής της Κοιμήσεως της Θεοτόκου, εξηγεί γιατί ο Δεκαπενταύγουστος χαρακτηρίζεται ως το «Πάσχα του καλοκαιριού» και φωτίζει τα διαχρονικά μηνύματα που εκπέμπει η μορφή της Παναγίας προς τον σύγχρονο κόσμο.
-Τι σηματοδοτεί για την Ορθόδοξη Εκκλησία η εορτή της Κοιμήσεως της Θεοτόκου;
Είναι εορτή της Μητέρας του Κυρίου ημών Ιησού Χριστού, ο Οποίος ενηνθρώπησε, προσέλαβε το ανθρώπινο σώμα από αυτήν και καλείται από τη Γ΄ Οικουμενική Σύνοδο (431 μ.Χ.) Θεοτόκος. Για την Ορθόδοξη Εκκλησία η Υπεραγία Θεοτόκος είναι ο ύψιστος ανθρωπισμός.
-Γιατί η Κοίμηση της Θεοτόκου αποκαλείται συχνά «το Πάσχα του καλοκαιριού»;
Η λέξη Πάσχα σημαίνει τη διάβαση από τον θάνατο στη ζωή, τη νίκη επί του θανάτου, και έτσι χαρακτηρίζεται η εορτή της Αναστάσεως του Χριστού. Η εορτή της Κοιμήσεως της Θεοτόκου είναι εορτή της υπέρβασης του θανάτου, γι’ αυτό και χαρακτηρίζεται ως Πάσχα του καλοκαιριού.
-Ποια μηνύματα πίστης, ελπίδας και αγάπης μεταφέρει η Παναγία στους πιστούς;
Το βαθύτερο πρόβλημα που απασχολεί τον άνθρωπο από τη γέννησή του μέχρι τον θάνατό του είναι η φθορά και η θνητότητα που συνδέεται με τις ασθένειες, τα γηρατειά, γι’ αυτό και ενδιαφέρεται για την υπέρβασή τους. Ετσι, όταν γίνεται λόγος για κοίμηση και μετάσταση ακόμη και του σώματος της Υπεραγίας Θεοτόκου στους ουρανούς, προσφέρει πίστη, ελπίδα και αγάπη. Ο άνθρωπος δεν είναι μόνον ύλη και σώμα.
-Τι συμβολίζει η μορφή της Θεοτόκου για τη σύγχρονη κοινωνία και ιδιαίτερα για τη νέα γενιά;
Η Υπεραγία Θεοτόκος ως μητέρα του Χριστού δείχνει την οικουμενική και παγκόσμια προσφορά. Η Παναγία μας, έκανε τη μεγαλύτερη ιεραποστολή στον κόσμο, δείχνει πώς μπορεί ο άνθρωπος μαζί με τον Χριστό να υπερβαίνει τα αδιέξοδα της κοινωνίας και να προσφέρει το καλύτερο στον κόσμο. Οι σύγχρονες κοινωνικές συνθήκες ζωής, ιδίως για τους νέους, είναι σαν φυλακές με τη φιλαυτία, το συμφέρον, την ιδιοτέλεια. Η Παναγία δείχνει την υπέρβασή τους.
-Πώς μπορούν οι αξίες που συνδέονται με την Παναγία, όπως η ταπεινότητα και η προσφορά, να εφαρμοστούν στις ημέρες μας;
Οι σύγχρονοι άνθρωποι και οι ιδίως, οι νέοι μας, έχουν ανάγκη από υγιή πρότυπα. Τα πρότυπα που προσφέρονται δημιουργούν ιδιαίτερα προβλήματα και υπαρξιακή και πολιτιστική ασφυξία. Η Παναγία με την ταπείνωση, τη σιωπή, την αγάπη, την προσφορά, είναι ένα υγιές πρότυπο αυτοπροσφοράς. Αυτό δείχνουν τα θαύματά της και η αγάπη των ανθρώπων σε αυτήν.
-Ποιο είναι το μήνυμα της Κοιμήσεως της Θεοτόκου για έναν κόσμο που αντιμετωπίζει κοινωνικές και οικονομικές προκλήσεις;
Η σύγχρονη μετανεωτερική κοινωνία διακρίνεται από τρία βασικά στοιχεία κατά τον καθηγητή Κένεθ Γιώργκεν, ήτοι «κοινωνικό κορεσμό», δηλαδή το γέμισμα, το πλήρες στην κοινωνία που ζει, οπότε αναζητά «τον πολλαπλασιασμό των σχέσεων» με τις συνεχείς μετακινήσεις, την αλλαγή τρόπου ζωής και την πρόσκτηση πολλών άλλων ανόμοιων παραδόσεων. Η εορτή της Κοιμήσεως της Θεοτόκου ικανοποιεί την πείνα και τη δίψα της αθανασίας, το πέρασμα σε μια άλλη ζωή.
