Μία σπηλιά έξω από τη Σμύρνη στην Τουρκία, αναβιώνει τη συζήτηση για την καταγωγή του Ομήρου, ενώ στους κινηματογράφους σαρώνει η «Οδύσσεια» του Κρίστοφερ Νόλαν όπου διαφημίζεται παγκοσμίως η Ελλάδα.
Σε μία πλαγιά σε κοντινή απόσταση από τη Σμύρνη στη δυτική Τουρκία βρίσκεται μία σπηλιά γνωστή σε γενιές ντόπιων ως το μέρος όπου ο Όμηρος έγραψε την «Οδύσσεια».
Ένα σπήλαιο στην περιοχή του Μπουρνόβα, κοντά στη Σμύρνη, συνδέεται εδώ και αιώνες με μία από τις πιο γνωστές παραδόσεις γύρω από τον Όμηρο. Οι ντόπιοι το αποκαλούν «Κοιλάδα του Ομήρου».
Ο Τούρκος ερευνητής, Αλτάν Αλτίν, ο οποίος έχει γράψει βιβλίο για το θέμα, υποστηρίζει ότι η τοπική παράδοση συνδέει εδώ και αιώνες το συγκεκριμένο σημείο με τον Όμηρο.
«Αυτό το μέρος ονομαζόταν πάντα από τους ντόπιους “Κοιλάδα του Ομήρου”. Ταξιδιώτες από όλο τον κόσμο ερχόντουσαν να δουν το σπήλαιο όπου, σύμφωνα με την παράδοση, ο Όμηρος συνέθεσε τα ποιήματά του», ανέφερε.
Ωστόσο, δεν υπάρχει βεβαιότητα για το πού έγραψε ο Όμηρος τα επικά του ποιήματα, ενώ γύρω από τη ζωή και την καταγωγή του έχουν δημιουργηθεί εδώ και αιώνες πολλοί μύθοι και διαφορετικές θεωρίες.
Is this cave in Turkey where Homer wrote ‘The Odyssey’?
Although nobody knows exactly where Homer wrote his epic poems, on a Turkish hillside overlooking the olive-covered slopes outside Izmir is a cave known to generations of locals as the place where Homer penned “The Odyssey”… pic.twitter.com/gN9HBlLQjy
— AFP News Agency (@AFP) August 17, 2026
Η συζήτηση έχει αναζωπυρωθεί τα τελευταία χρόνια, και ιδιαίτερα μετά το αυξημένο ενδιαφέρον για τον αρχαίο κόσμο που έχει προκαλέσει η κινηματογραφική παραγωγή του Κρίστοφερ Νόλαν, «Η Οδύσσεια».
Ο Όμηρος συνδέεται εδώ και πολύ καιρό με την περιοχή της Σμύρνης, η οποία στην αρχαιότητα αποτελούσε σημαντικό κέντρο της Ιωνίας.
Οι τοπικές αρχές σχεδιάζουν την τουριστική αξιοποίηση της σπηλιάς, παρά τις κατά καιρούς πολιτικές αντιδράσεις σχετικά με την ονομασία της περιοχής που φέρει το όνομα του ποιητή.
Ο Παυσανίας και η «σπηλιά του Ομήρου»
Ο Έλληνας χρονογράφος και γεωγράφος Παυσανίας, τον 2ο αιώνα μ.Χ., έγραφε ότι οι κάτοικοι της Σμύρνης είχαν τον ποταμό Μέλη και ότι στις πηγές του βρισκόταν «το σπήλαιο, όπου λένε ότι ο Όμηρος συνέθεσε τα ποιήματά του».
Η συγκεκριμένη αναφορά τροφοδότησε μια διαμάχη που συνεχίζεται μέχρι σήμερα σχετικά με την καταγωγή του ποιητή και τα μέρη με τα οποία συνδέθηκε.
Η πρόσβαση στο σπήλαιο δεν είναι εύκολη, καθώς βρίσκεται σε δύσβατη περιοχή.
Στο εσωτερικό του υπάρχουν ελληνικές επιγραφές στους τοίχους, χωρίς ωστόσο να έχει αποσαφηνιστεί η ηλικία τους.
On a hillside overlooking the olive-covered slopes outside Izmir is a cave known to generations of locals as the place where Homer penned “The Odyssey”. “These Homer caves in Bornova are mentioned in more than 30 travelogues” explains Turkish researcher Altan Altin, who has… https://t.co/Jb8ubt1NyU pic.twitter.com/QxLmcVQIpD
— alparslan (@alparslanaydin_) August 17, 2026
Άλλες περιοχές, με χαρακτηριστικό παράδειγμα τη Χίο, διεκδικούν επίσης τη σύνδεσή τους με την καταγωγή του Ομήρου. Ο Αλτάν Αλτίν, πάντως, δηλώνει βέβαιος ότι ο ποιητής συνδέεται με την περιοχή της Σμύρνης και ευρύτερα με την Ιωνία.
«Για μένα, δεν υπάρχει καμία αμφιβολία: ο Όμηρος κατάγεται από τον Μπουρνόβα. Σε κάθε περίπτωση, κατάγεται από την Ιωνία, η οποία περιλαμβάνει τη Σμύρνη και τη Χίο. Κατάγεται από αυτές τις περιοχές», δήλωσε.
Στην προσπάθειά του να ενισχύσει τη θεωρία του, επικαλείται ένα ανάγλυφο του 3ου αιώνα π.Χ., το οποίο απεικονίζει τη θεοποίηση του Ομήρου.
Όπως υποστηρίζει, το ανάγλυφο παρουσιάζει το σπήλαιο του Μπουρνόβα με αξιοσημείωτη ακρίβεια.
«Αυτό το ανάγλυφο ήταν ήδη γνωστό, αλλά κανείς δεν είχε παρατηρήσει ποτέ τις λεπτομέρειες που είναι πανομοιότυπες με αυτές που βρέθηκαν στο σπήλαιο του Ομήρου. Είναι η πρώτη φορά που έρχεται στο φως μια τόσο λεπτομερής γεωγραφική περιγραφή», ανέφερε.
Παράλληλα, αρχαιολογικά ευρήματα από την περιοχή χρησιμοποιούνται ως επιπλέον επιχείρημα για τη σύνδεση της αρχαίας Σμύρνης με τον ποιητή.
