Μια από τις πρώτες ερωτήσεις που κάνουν οι άνθρωποι μόλις μαθαίνουν ότι θα ξεκινήσουν αιμοκάθαρση δεν αφορά την ίδια τη θεραπεία. Αφορά τη δουλειά τους. Θα μπορέσουν να συνεχίσουν; Θα χρειαστεί να το πουν στον εργοδότη; Τι θα γίνει με το εισόδημα; Είναι ερωτήματα πολύ ανθρώπινα, και η απάντηση για πολλούς είναι πιο αισιόδοξη απ’ όσο φοβούνται στην αρχή.
Η κλασική αιμοκάθαρση σε μονάδα γίνεται συνήθως τρεις φορές την εβδομάδα, για γύρω στις τέσσερις ώρες τη φορά (τη διάρκεια την ορίζει ο νεφρολόγος), χωρίς να υπολογίζουμε τη μετακίνηση και την προετοιμασία. Αυτό σημαίνει ότι καταλαμβάνει ένα σημαντικό κομμάτι του χρόνου. Πολλές μονάδες, πάντως, λειτουργούν σε πρωινές, μεσημεριανές και απογευματινές βάρδιες, και κάποιες έχουν και βραδινές. Έτσι, κάποιος που δουλεύει πρωί μπορεί σε αρκετές περιπτώσεις να κάνει τη θεραπεία του μετά τη δουλειά. Η διαθεσιμότητα εξαρτάται από τη μονάδα, και είναι από τα πρώτα πράγματα που αξίζει να συζητηθούν. Όσοι έχουν δουλειά με βάρδιες ή εποχική απασχόληση, όπως συμβαίνει συχνά στον τουρισμό, χρειάζονται ακόμη πιο προσεκτικό σχεδιασμό, κυρίως τους καλοκαιρινούς μήνες.
Ένα άλλο δεδομένο είναι η κούραση. Αρκετοί ασθενείς νιώθουν εξάντληση μετά τη συνεδρία, ενώ άλλοι συνέρχονται σχετικά γρήγορα. Η αναιμία, η διατροφή, η πίεση και η ποσότητα υγρών που αφαιρείται επηρεάζουν το πώς θα νιώθει κανείς, και πολλές από αυτές τις παραμέτρους μπορούν να βελτιωθούν σε συνεργασία με τον νεφρολόγο. Γι’ αυτό είναι χρήσιμο να λέει κανείς ανοιχτά στην ομάδα του ότι θέλει να συνεχίσει να εργάζεται. Αυτή η πληροφορία μπορεί να επηρεάσει τον τρόπο που σχεδιάζεται η θεραπεία.
Υπάρχουν επίσης μέθοδοι που δίνουν περισσότερη ευελιξία. Η περιτοναϊκή κάθαρση γίνεται στο σπίτι, είτε με αλλαγές διαλύματος μέσα στη μέρα είτε τη νύχτα, στη διάρκεια του ύπνου, με τη βοήθεια μηχανήματος, οπότε το ωράριο της ημέρας μένει πιο ελεύθερο. Δεν ταιριάζει σε όλους, για κάποιους εργαζόμενους ωστόσο αποτελεί καλή εναλλακτική. Η απόφαση για τη μέθοδο παίρνεται μαζί με τον γιατρό, αφού ληφθούν υπόψη η υγεία, το σπίτι και ο τρόπος ζωής. Για όσους ζουν σε νησιά ή σε μικρότερες πόλεις, η απόσταση από το πλησιέστερο νεφρολογικό κέντρο είναι κι αυτή παράγοντας που μετρά στην καθημερινότητα, ειδικά όταν συνδυάζεται με πρωινό ωράριο.
Στο κομμάτι του εργοδότη, δεν υπάρχει μια σωστή απάντηση για όλους. Κάποιοι προτιμούν να ενημερώσουν από νωρίς ώστε να προσαρμοστεί το ωράριο, άλλοι περιμένουν να δουν πώς θα κυλήσουν τα πρώτα βήματα. Στην Ελλάδα υπάρχουν προβλέψεις για άτομα με χρόνια νοσήματα, όπως άδειες, επιδόματα και ρυθμίσεις που σχετίζονται με την αναπηρία, οι οποίες αλλάζουν κατά καιρούς. Ο κοινωνικός λειτουργός της μονάδας ή ένας σύλλογος νεφροπαθών μπορεί να δώσει πιο συγκεκριμένη και επίκαιρη εικόνα από οποιοδήποτε γενικό άρθρο.
Η δουλειά για πολλούς δεν είναι μόνο οικονομική ανάγκη. Είναι ταυτότητα, ρουτίνα, κοινωνική επαφή. Όσοι καταφέρνουν να τη διατηρήσουν, ακόμη και με μειωμένο ωράριο ή σε διαφορετικό ρόλο, λένε συχνά ότι αυτό τους βοήθησε να μη νιώσουν πως η ζωή τους ορίζεται αποκλειστικά από τη θεραπεία. Και μερικές φορές, ένας συνάδελφος που ξέρει και καταλαβαίνει είναι το πιο απρόσμενο αλλά πολύτιμο στήριγμα.
