«Βρισκόμαστε σε πολύ καλή θέση για να κερδίσουμε και πάλι» είπε μεταξύ άλλων ο Κυριάκος Μητσοτάκης αναφερόμενος στις εκλογές που πλησιάζουν, μιλώντας μέσω τηλεδιάσκεψης που διοργανώνεται στο Μπαχρέιν.
Στο πλαίσιο της συζήτησης που είχε ο Κυριάκος Μητσοτάκης με τον επικεφαλής του International Institute for Strategic Studies, Bastian Giegerich, στο πλαίσιο του IISS Manama Dialogue 2026, ο Έλληνας πρωθυπουργός μίλησε για το τουρκολιβυκό σύμφωνο, την σημασία που έχει η ελευθερία της ναυσιπλοΐας αλλά και για την οικονομική ανάκαμψη της Ελλάδας.
Οι επενδύσεις 5 δις από τα ΗΑΕ και το μεγαλύτερο πρόγραμμα αμυντικών δαπανών στην ιστορία μας, είναι μερικά από τα θέματα που ανέπτυξε ο Κυριάκος Μητσοτάκης.
Για την ελευθερία της ναυσιπλοΐας και τη θαλάσσια ασφάλεια
«Είναι σημαντικό να κατανοήσουμε ότι δεν πρόκειται πλέον απλώς για ένα ζήτημα περιφερειακής ασφάλειας. Η ελευθερία της ναυσιπλοΐας πρέπει να αντιμετωπίζεται ως παγκόσμιο δημόσιο αγαθό. Κάθε φορά που βλέπουμε κάποια διαταραχή στην ελευθερία της ναυσιπλοΐας, όλοι πληρώνουμε το τίμημα, είτε αυτό συνδέεται με την ασφάλεια του ενεργειακού εφοδιασμού μας είτε οδηγεί σε υψηλότερες τιμές και πληθωρισμό.
Μπορώ να σας πω, ως Ευρωπαίος ηγέτης, ότι η κύρια ανησυχία όλων των συναδέλφων μου αυτές τις μέρες είναι η αύξηση του κόστους διαβίωσης. Και, βεβαίως, όσο περισσότερο διαταράσσεται το θαλάσσιο εμπόριο, τόσο περισσότερες συνέπειες θα υποστούμε όσον αφορά τους παράγοντες που θρέφουν αυτή την κατάσταση, η οποία ήδη μας προκαλεί πολλά προβλήματα.
Πιστεύω, λοιπόν, ότι υπάρχει ευρεία συναίνεση στο Συμβούλιο Ασφαλείας ότι το θέμα αυτό πρέπει να αντιμετωπιστεί ως ζήτημα ύψιστης προτεραιότητας. Πιστεύω ότι υπάρχει μεγαλύτερη κατανόηση του γεγονότος ότι αντιμετωπίζουμε πλέον αναδυόμενες απειλές, όχι μόνο από κρατικούς αλλά και από μη κρατικούς παράγοντες, οι οποίοι μπορούν να χρησιμοποιήσουν πολύ φθηνές τεχνολογίες για να διαταράξουν την ελευθερία της ναυσιπλοΐας.
Ωστόσο, υπάρχει επίσης μεγαλύτερη κατανόηση και μεγαλύτερη ανάγκη μεταξύ των χωρών που μοιράζονται κοινές απόψεις να συνεργαστούν και να αξιοποιήσουν την τεχνητή νοημοσύνη για την προστασία της ελευθερίας της ναυσιπλοΐας, για την προστασία των υποθαλάσσιων καλωδίων μας και για να αποκτήσουν καλύτερη εικόνα της κατάστασης σχετικά με το τι πραγματικά συμβαίνει στη θάλασσα.
Επομένως, πρέπει να αντιμετωπίζουμε αυτές τις αναδυόμενες απειλές ως δίκοπο μαχαίρι. Από τη μία πλευρά, μας αναγκάζουν να επανεκτιμήσουμε τι σημαίνει στην πραγματικότητα η προβολή της ναυτικής ισχύος, καθώς γνωρίζουμε ότι τα ακριβά πλοία μας ενδέχεται να αντιμετωπίσουν απειλές από μη επανδρωμένα εναέρια ή θαλάσσια οχήματα πολύ χαμηλού κόστους. Από την άλλη πλευρά, γνωρίζουμε ότι διαθέτουμε επίσης πολύτιμες πληροφορίες, τις οποίες πρέπει να μοιραζόμαστε ως χώρες με κοινές απόψεις».
Για τις σχέσεις της Ελλάδας με τις χώρες του Κόλπου
«Βλέπουμε την Ελλάδα κυριολεκτικά ως γέφυρα μεταξύ της Ευρώπης και της περιοχής του Κόλπου. Είμαστε ευρωπαϊκή χώρα. Είμαστε μέλος του ΝΑΤΟ, μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Σε μια εποχή, όμως, που το ενδιαφέρον της Ευρώπης πρέπει να στραφεί πιο ενεργητικά προς την περιοχή σας, αισθανόμαστε ότι έχουμε τον ρόλο του γεφυροποιού, τον οποίο μπορούμε να διαδραματίσουμε τόσο σε πολιτικό επίπεδο όσο και ως πρωτεργάτες σε έργα συνδεσιμότητας που θα αξιοποιούν τη γεωγραφική μας θέση, είτε μιλάμε για καλώδια μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας είτε για καλώδια μεταφοράς δεδομένων.
Και, ασφαλώς, δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι, ως κορυφαίο ναυτιλιακό έθνος, μας αφορά άμεσα η συζήτηση για την ελευθερία της ναυσιπλοΐας. Φυσικά, πρέπει επίσης να επικοινωνήσουμε -και το κάνω αυτό σε επίπεδο Ευρωπαϊκού Συμβουλίου- στους Ευρωπαίους εταίρους μας ότι, αν μας ενδιαφέρουν βαθιά τα ζητήματα ασφάλειας των φίλων μας στον Κόλπο, πρέπει να είμαστε πιο προνοητικοί, αποδεικνύοντας ότι πράγματι στηρίζουμε τα λόγια μας με πράξεις.
Για την επιχείρηση ASPIDES
«Πρόκειται για επιχείρηση υπό την ηγεσία της ΕΕ. Σκοπός της ήταν η διασφάλιση της ελευθερίας της ναυσιπλοΐας στην Ερυθρά Θάλασσα. Ένα πολύ επίκαιρο θέμα, ειδικά αυτές τις μέρες που οι Χούθι επιδεικνύουν και πάλι εξαιρετικά επιθετική συμπεριφορά. Η Ελλάδα συνεισφέρει με ένα πλοίο σε αυτή την επιχείρηση. Το ίδιο και η Ιταλία. Η Γαλλία διαθέτει κάποια μέσα στην ευρύτερη περιοχή. Ωστόσο, δεν έχουν συμμετάσχει πολλές άλλες ευρωπαϊκές χώρες.
Χρησιμοποιώ, λοιπόν, αυτό ως παράδειγμα για το ότι πρέπει να δημιουργήσουμε έναν επαρκώς μεγάλο πυρήνα ευρωπαϊκών χωρών που είναι πρόθυμες να υπερασπιστούν στην πράξη έννοιες οι οποίες είναι κρίσιμης σημασίας για την ενεργειακή μας ασφάλεια, για τις εμπορικές μας σχέσεις, ενισχύοντας την παρουσία μας στην περιοχή σας.
Δεν προσδοκώ ότι και οι 27 χώρες μέλη θα συμμετάσχουν σε μια τέτοια αποστολή. Υπάρχει όμως διαφορά ανάμεσα στο να είμαστε δύο και το να είμαστε δέκα. Αυτό θα έστελνε ένα σαφές μήνυμα και στο ακροατήριό σας ότι αντιμετωπίζουμε πολύ σοβαρά αυτή τη σχέση μεταξύ της Ευρώπης και του Κόλπου, διότι πρέπει να στηρίζουμε τους φίλους μας σε στιγμές ανάγκης».
Για την οικονομική ανάκαμψη της Ελλάδας
«Πιστεύω ότι αποτελεί μια ευρωπαϊκή επιτυχία, σε μια εποχή που πολλές άλλες ευρωπαϊκές χώρες αντιμετωπίζουν τις δικές τους δυσκολίες. Επιτρέψτε μου να δώσω στο ακροατήριό σας ένα παράδειγμα. Η Ελλάδα δανείζεται σήμερα με χαμηλότερο επιτόκιο σε σύγκριση με τέσσερις από τις επτά χώρες του G7. Αυτό δεν είναι κάτι που πολλοί προέβλεπαν, πριν από λίγα χρόνια, ότι θα μπορούσε να συμβεί.
Γιατί συνέβη; Επειδή εφαρμόσαμε μια πολιτική δημοσιονομικής πειθαρχίας. Μειώνουμε το χρέος μας. Η οικονομία μας αναπτύσσεται με ρυθμό διπλάσιο από τον μέσο όρο της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Προσελκύουμε πολλές επενδύσεις, πολλές ξένες επενδύσεις. Πολλές επενδύσεις από τον Κόλπο κατευθύνονται προς την Ελλάδα, επειδή το διεθνές κεφάλαιο θέλει να γίνει μέρος της επιτυχίας μας. Αυτές οι επενδύσεις πραγματοποιούνται σε διάφορους τομείς, όχι μόνο στον τουρισμό. Πραγματοποιούνται στους τομείς των υποδομών διασύνδεσης, της ενέργειας, των αγροδιατροφικών προϊόντων, της υγειονομικής περίθαλψης, της τεχνολογίας.
Και σκοπεύω να συνεχίσω να προβάλλω την Ελλάδα στους φίλους μας στον Κόλπο ως μια πολύ, πολύ ελκυστική ιστορία, η οποία αντιβαίνει σε όσα πολλοί πίστευαν για την πορεία της Ελλάδας. Όμως οι δείκτες υποστηρίζουν σαφώς όσα λέμε.
Αναφερθήκατε στον IMEC και στα ευρύτερα έργα συνδεσιμότητας. Η Ελλάδα είναι η χώρα της ηπειρωτικής Ευρώπης με τη μεγαλύτερη εγγύτητα στον Κόλπο, οπότε η γεωγραφία είναι αδιαμφισβήτητη. Και όταν σκεφτόμαστε αυτόν τον διάδρομο σύνδεσης της Ινδίας με την Ευρώπη μέσω του Κόλπου, θα πρέπει να αποτελούμε σημείο εισόδου ή εξόδου, είτε για την ενέργεια, είτε για τη συνδεσιμότητα, αλλά και για το φυσικό εμπόριο αγαθών και υπηρεσιών.
Επιτρέψτε μου να σας δώσω ένα παράδειγμα. Η Ελλάδα αυτή τη στιγμή αποτελεί σημείο εισόδου υγροποιημένου φυσικού αερίου που όχι μόνο καλύπτει τις δικές μας ανάγκες, αλλά εξυπηρετεί τις ανάγκες πολλών εταίρων και φίλων μας στα Βαλκάνια και στην Κεντρική Ευρώπη, συμπεριλαμβανομένης της Ουκρανίας. Αξιοποιούμε τη θέση μας προκειμένου να προσφέρουμε ενεργειακή ασφάλεια στους περιφερειακούς εταίρους μας. Αυτό είναι μόνο ένα παράδειγμα του πώς αποτελούμε μέρος αυτών των νέων δικτύων διασυνδέσεων.
Όσον αφορά τα καλώδια για δεδομένα, αυτή τη στιγμή υλοποιούμε ένα πολύ μεγάλο έργο που ονομάζεται EMC. Πρόκειται για μια σύνδεση δεδομένων μεταξύ Ελλάδας, Κύπρου και Σαουδικής Αραβίας. Και φυσικά, θα υπάρχουν καλώδια ηλεκτρικής ενέργειας, όχι μόνο το GSI, το οποίο θα συνδέει την Ελλάδα, την Κύπρο και το Ισραήλ. Συζητάμε για μια πολύ μεγάλη διασύνδεση για μεταφορά ηλεκτρικής ενέργειας μεταξύ Ελλάδας και Αιγύπτου.
Και αν σκεφτεί κανείς τις χώρες του Κόλπου ως πιθανούς μελλοντικούς μεγάλους εξαγωγείς ανανεώσιμης ενέργειας, η Ελλάδα θα ήταν το πρώτο σημείο μέσω του οποίου θα μπορούσαν να εισέλθουν στο ευρωπαϊκό δίκτυο.
Επομένως, σε μια περίοδο μεγάλης αναταραχής και στην Ευρώπη, επιτυγχάνουμε ανάπτυξη, προσελκύουμε επενδύσεις και διαθέτουμε μια σταθερή κυβέρνηση, κάτι που είναι ιδιαίτερα σημαντικό στις μέρες μας. Μπαίνουμε στον όγδοο έτος της θητείας μας. Θα διεξαχθούν εκλογές το επόμενο έτος, αλλά βρισκόμαστε σε πολύ καλή θέση για να κερδίσουμε και πάλι. Προσφέρουμε, λοιπόν, μακροπρόθεσμη γεωπολιτική και γεω-οικονομική σταθερότητα σε μια περίοδο σημαντικών αναταράξεων στην Ευρώπη».
Οι επενδύσεις 5 δις από τα ΗΑΕ και το μεγαλύτερο πρόγραμμα αμυντικών δαπανών στην ιστορία μας
«Τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα έχουν ήδη επενδύσει κεφάλαια ύψους σχεδόν πέντε δισεκατομμυρίων ευρώ στην Ελλάδα και δεν θέλουμε αυτή η συνεργασία να αφορά μόνο τα ΗΑΕ, θέλουμε να συμμετάσχουν και άλλες χώρες του Κόλπου.
Πιστεύω, ωστόσο, ότι δεν μιλάμε απλώς για την προσέλκυση επενδύσεων στην Ελλάδα -αυτό, φυσικά, είναι πολύ σημαντικό- αλλά αποτελεί επίσης μια ευκαιρία για τις ελληνικές εταιρείες να επεκτείνουν την παρουσία τους στη δική σας περιοχή του κόσμου. Αφορά επίσης το εμπόριο, αφορά την αμυντική συνεργασία. Και θα ήθελα να επικεντρωθώ σε αυτό.
Αυτή τη στιγμή υλοποιούμε το μεγαλύτερο πρόγραμμα αμυντικών δαπανών στην ιστορία μας. Μέρος αυτού αφορά παραδοσιακές πλατφόρμες. Είμαι πολύ υπερήφανος διότι μόλις σήμερα παραλάβαμε τη δεύτερη από τις τέσσερις υπερσύγχρονες φρεγάτες που ναυπηγήσαμε στη Γαλλία. Πριν από λίγο υψώθηκε η ελληνική σημαία στο πλοίο.
Όμως, το τοπίο του πολέμου αλλάζει. Γνωρίζουμε ότι τα μη επανδρωμένα συστήματα, τα αποκεντρωμένα συστήματα, οι μικρότεροι παράγοντες, οι νεοφυείς επιχειρήσεις έχουν να διαδραματίσουν ενεργό ρόλο. Διαβλέπω μεγάλες δυνατότητες συνεργασίας μεταξύ της Ελλάδας και των χωρών του Κόλπου.
Έχουμε επίσης ένα επιπλέον πλεονέκτημα: Ανοίγουμε μια ευρωπαϊκή αγορά. Δεν πρόκειται μόνο για την Ελλάδα, αλλά για την Ευρώπη. Ήδη δαπανούμε το 3,5% του ΑΕΠ μας για την άμυνα, αλλά και άλλες ευρωπαϊκές χώρες ακολουθούν το παράδειγμα αυτό και όλες θα αναζητήσουν αξιόπιστους εταίρους για την ανάπτυξη αυτών των συστημάτων. Επομένως, διαβλέπω μεγάλη δυναμική στη συνεργασία στον τομέα της άμυνας και είμαι βέβαιος ότι αυτό είναι ένα θέμα που ενδιαφέρει ιδιαίτερα και όλες τις χώρες του Κόλπου. Πρόκειται ουσιαστικά για την ανάπτυξη των τεχνολογιών του μέλλοντος και διαθέτουμε την ικανότητα να συνεργαστούμε σε αυτό το μέτωπο.
Για τουρκολιβυκό: «Είναι σαν η Ελλάδα να υπογράψει συμφωνία οριοθέτησης με την Τυνησία, αγνοώντας εντελώς τη Λιβύη ή την Ιταλία»
«Αυτό το μνημόνιο κατανόησης μεταξύ της Λιβύης και της Τουρκίας υπογράφηκε για πρώτη φορά το 2019. Εγκρίθηκε, αν αυτό έχει κάποια σημασία, από τη Βουλή των Αντιπροσώπων πριν από μία εβδομάδα. Όμως η θέση μας είναι απολύτως σαφής: Είναι άκυρο και ανυπόστατο, είναι εντελώς παράνομο. Και γιατί είναι παράνομο; Επειδή μπορείς να οριοθετήσεις μόνο με χώρες που έχουν είτε παρακείμενες είτε αντικείμενες ακτές. Επομένως, αν απλώς τραβήξεις μια διαγώνια γραμμή μεταξύ Τουρκίας και Λιβύης, αγνοείς εντελώς τα ελληνικά νησιά. Αλλά αυτά τα νησιά υπάρχουν και, σύμφωνα με το Διεθνές Δίκαιο, δικαιούνται θαλάσσιες ζώνες, και AOZ και υφαλοκρηπίδα. Συνεπώς, η Ευρωπαϊκή Ένωση, ο Γενικός Γραμματέας του ΟΗΕ, όλοι έχουν καταδικάσει αυτό το μνημόνιο ως εντελώς παράνομο.
Και τελικά, ξέρετε, τη Μεσόγειο μοιράζονται 21 χώρες. Δεν οριοθετείς μόνο με φίλους ή με χώρες με τις οποίες έχεις, ας πούμε, μια κοινή θέση. Οριοθετείς σύμφωνα με το Διεθνές Δίκαιο. Είναι σαν η Ελλάδα να αποφάσιζε να υπογράψει συμφωνία οριοθέτησης με την Τυνησία, αγνοώντας εντελώς τη Λιβύη ή την Ιταλία.
Πρόκειται για μια παράλογη συμφωνία. Και πιστεύω ότι πρέπει να επιστρέψουμε στα βασικά, ότι μπορούμε να λύσουμε τα προβλήματά μας όσον αφορά την οριοθέτηση απλώς αφήνοντας το Διεθνές Δίκαιο να αποτελέσει την κατευθυντήρια αρχή για την επίλυση αυτών των εκκρεμών ζητημάτων. Αυτό είναι το μήνυμά μου, είναι το μήνυμά μου προς τη Λιβύη, είναι το μήνυμά μου προς την Τουρκία.
Έχουμε υπογράψει συμφωνία οριοθέτησης με την Αίγυπτο. Γιατί καταφέραμε να το κάνουμε; Επειδή καθίσαμε και είπαμε: «Ας δούμε τι λέει το Διεθνές Δίκαιο και ας βρούμε μια λύση που να είναι αμοιβαία αποδεκτή, και από τις δύο πλευρές». Αυτός είναι ο μόνος τρόπος για να επιλυθούν αυτά τα ζητήματα στην Ανατολική Μεσόγειο.
Και το τελευταίο μου σημείο είναι ότι, όπως γνωρίζετε, τα έργα συνδεσιμότητας δεν πρέπει να γίνονται όμηροι των διαφορών που ενδεχομένως έχουμε για περιοχές όπου δεν έχει γίνει οριοθέτηση. Αυτά τα έργα είναι πάρα πολύ σημαντικά για τη δική μας περιοχή του κόσμου ώστε να εργαλειοποιούνται από χώρες για γεωπολιτικούς σκοπούς. Αυτό είναι κάτι που η Ελλάδα δεν θα αποδεχθεί».
Πηγή
