Το ρολόι στην Ελλάδα δείχνει 12:16:07 μ.μ. στη 18η ημέρα του Νοεμβρίου του 2026. Είναι η στιγμή που ένα διαστημικό σκάφος που ταξιδεύει με ταχύτητα περίπου 60.000 χιλιομέτρων χρειάζεται 24 ώρες για να λάβει εντολή από τη Γη, ενώ άλλες 24 ώρες χρειάζονται να στείλει «απάντηση» – η στιγμή που το Voyager 1 της NASA έφτασε επιτέλους σε απόσταση της μίας ημέρας φωτός από τη Γη.
«Χάρη στα διαστημικά σκάφη Voyager της NASA, η ανθρωπότητα έγινε σοφότερη. Πρόκειται για δύο αποστολές φτιαγμένες από τα υλικά που φτιάχνουν τα όνειρα», υπογραμμίζει ο διευθύνων του Κέντρου Διαστημικής Έρευνας και Τεχνολογίας της Ακαδημίας Αθηνών, Δρ Κώστας Διαλυνάς, μιλώντας στο ραδιόφωνο του ΑΠΕ-ΜΠΕ, «Πρακτορείο 104,9 FM».
Ο Έλληνας διαστημικός φυσικός αναλύει το ιστορικό ορόσημο της συμπλήρωσης απόστασης μίας ημέρας φωτός τού Voyager 1 από τη Γη και εξηγεί πώς τα δίδυμα σκάφη σχεδόν μισό αιώνα μετά την εκτόξευσή τους το 1977, ανάγκασαν την επιστημονική κοινότητα να ξαναγράψει εγχειρίδια στον τομέα της διαστημικής φυσικής.
Σύμφωνα με τον κ. Διαλυνά, που συμμετέχει ως Co-Investigator στις επιστημονικές ομάδες των οργάνων Low Energy Charged Particle των διαστημοπλοίων Voyager, η παρούσα συγκυρία είναι ένα μοναδικό γεγονός στην ιστορία του ανθρώπινου πολιτισμού, το οποίο ενδέχεται να μην επαναληφθεί για τις επόμενες τρεις δεκαετίες.
Το άλλο διαστημικό σκάφος που κινείται προς αυτή την κατεύθυνση, το New Horizons, βρίσκεται σε απόσταση περίπου στις 66-67 αστρονομικές μονάδες [σ.σ Αστρονομική Μονάδα (AU) είναι η μέση απόσταση Γης – Ηλίου] και θα χρειαστεί πολλά χρόνια ακόμα για να φτάσει στις 120 αστρονομικές μονάδες, όπου εντοπίζεται η ηλιόπαυση, χωρίς μάλιστα να είναι και βέβαιο ότι θα διατηρεί τότε επικοινωνία με τη Γη.
La Voyager 1 ha alcanzado un día luz de distancia. https://t.co/nNUETzavhD
— Informa Cosmos (@InformaCosmos) November 18, 2026
Ηφαίστεια στην Ιώ, υπόγειοι ωκεανοί και η είσοδος στην «ηλιοθήκη»
Κατά την πρώτη, πλανητική φάση του ταξιδιού τους, τα Voyager αποκάλυψαν έναν δυναμικό κόσμο στους εξωτερικούς πλανήτες: κατέγραψαν ενεργά ηφαίστεια στον δορυφόρο Ιώ του Δία (που εκτοξεύουν έναν τόνο υλικού ανά δευτερόλεπτο) και επιφανειακές ρωγμές στον Εγκέλαδο του Κρόνου, προαναγγέλλοντας τον υπόγειο ωκεανό του.
Παράλληλα, το Voyager 2 -το μόνο σκάφος που προσέγγισε Ουρανό και Ποσειδώνα- αποκάλυψε τη Σκοτεινή Κηλίδα στον Ποσειδώνα και έντονη γεωλογική δραστηριότητα στον παγωμένο Τρίτωνα (-235 ° C).
🚨URGENTE: Pela primeira vez na história da humanidade, um objeto feito pelo ser humano alcança a distância equivalente a um dia-luz da Terra.
A sonda espacial Voyager 1, da NASA, lançada há 48 anos, já percorreu 25,9 bilhões de quilômetros e segue viajando pelo espaço interestelar. Voyager 1 foi lançada em 5 de setembro de 1977 e é o objeto humano mais distante da Terra.
— Astronomiaum (@astronomiaum) November 18, 2026
Πέρα όμως από τους πλανήτες, τα σκάφη χαρτογράφησαν τα όρια της προστατευτικής «φυσαλίδας» του Ήλιου, της ηλιόσφαιρας. Διαψεύδοντας τις παλαιότερες θεωρίες που τοποθετούσαν το τέλος του ηλιακού ανέμου κοντά στον Δία (5 Αστρονομικές Μονάδες), το Voyager 1 (2004) και το Voyager 2 πέρασαν το κρουστικό κύμα παύσης, εισερχόμενα στην «ηλιοθήκη» και αποδεικνύοντας πόσο σύνθετη είναι η αλληλεπίδραση του ηλιακού πλάσματος με το γαλαξιακό περιβάλλον.
Ο άγνωστος μεσοαστρικός χώρος η μάχη με την επιβίωση
Το 2012 (Voyager 1) και το 2018 (Voyager 2), τα σκάφη πέρασαν την ηλιόπαυση (120 ΑΜ) στον μεσοαστρικό χώρο, ανατρέποντας εκ νέου τα δεδομένα. Αντί για ένα ήρεμο περιβάλλον, κατέγραψαν έναν χώρο που επηρεάζεται έντονα από τα ηλιακά κύματα.
Όπως εξηγεί ο Δρ Κώστας Διαλυνάς, οι γαλαξιακές κοσμικές ακτίνες εμφάνισαν απρόσμενη ανισοτροπία κάθετα προς το μαγνητικό πεδίο, το οποίο αποδείχθηκε ισχυρότερο και με ίδια κατεύθυνση με το ηλιακό. Επιπλέον, εντοπίστηκαν «σωλήνες» γαλαξιακού πλάσματος να εισέρχονται στην ηλιοθήκη, ενώ ηλιακά σωματίδια ταξιδεύουν έως και 30 ΑΜ πέρα από την ηλιόπαυση όπου παρατηρείται απότομη μεταβολή των χαρακτηριστικών του χώρου.
Voyager 1 was a beast.
How insane is it that in 1977 we launched a probe that would end up traveling over one light day from earth!
It’s been almost 50 years and we haven’t topped that. Yet https://t.co/LqtEPJRtrN
— ApoStructura (@ApoStructura) November 18, 2026
Έπειτα από 49 χρόνια, τα δύο σκάφη παραμένουν λειτουργικά. «Ευτυχώς τα Voyager χαίρουν άκρας υγείας! Τα όργανα δουλεύουν, αλλά λόγω ενέργειας κάποια στιγμή δεν θα μπορούν να επικοινωνήσουν μαζί μας», σημειώνει ο κ. Διαλυνάς. Καθώς οι γεννήτριες πλουτωνίου φθίνουν, εφαρμόζεται από το 2020 αυστηρή διαχείριση ενέργειας, με την επικοινωνία να εκτιμάται ότι θα διαρκέσει δύο με τρία χρόνια ακόμη. «Ακόμα και όταν σιγήσουν οι πομποί τα δεδομένα των Voyager θα συνεχίσουν να τροφοδοτούν την έρευνα και να μας κάνουν σοφότερους», τονίζει.
«Δεν θα έπρεπε με τη λογική να λειτουργεί»
Από την πλευρά του, ο καθηγητής Δυναμικής Αστρονομίας και Αστροφυσικής του ΑΠΘ, Δρ Κλεομένης Τσιγάνης, μιλώντας στο ραδιόφωνο του ΑΠΕ-ΜΠΕ, χαρακτηρίζει το εγχείρημα ιστορικό ορόσημο για το σκάφος που εκτοξεύθηκε το 1977 και καταφέρνει να επιβιώνει και να στέλνει δεδομένα σχεδόν μισό αιώνα αργότερα, ενώ ταξιδεύει στις παγωμένες θερμοκρασίες του διαστήματος κοντά στο απόλυτο μηδέν, στους -270 βαθμούς Κελσίου με τεχνολογία της δεκαετίας του 1970 και υπολογιστή με μνήμη μόλις 8 kilobyte.
«Ένας από τους λόγους για τους οποίους συζητάμε για το Voyager είναι ακριβώς επειδή ζει και στέλνει δεδομένα, ενώ δεν θα έπρεπε με την κοινή λογική. Οι αντοχές είναι εκπληκτικές, πέρασε τις προσδοκίες των κατασκευαστών πάρα πολύ», σημειώνει χαρακτηριστικά.
On November 18, 2026, Voyager 1 reaches an extraordinary milestone: one light-day from Earth.
Launched on September 5, 1977, aboard a Titan IIIE-Centaur rocket, it has spent nearly five decades travelling through space, becoming the most distant human-made object ever built.
A remarkable achievement for a spacecraft launched almost 50 years ago.
Let’s look back at how this incredible journey began.
Today, Voyager 1 is approximately 25.9 billion kilometres (16.1 billion miles) from Earth.
— Cosmos Archive (@cosmosarcive) November 18, 2026
Η απόσταση της μίας ημέρας φωτός, τονίζει, καθιστά εξαιρετικά χρονοβόρες τις εξ αποστάσεως επιδιορθώσεις από τους μηχανικούς, οι οποίοι μάλιστα καλούνται να χειριστούν αρχιτεκτονική του 1972-1973.
Όσο για τον κίνδυνο πρόσκρουσης σε ουράνιο σώμα;
Ο κ. Τσιγάνης ξεκαθαρίζει ότι στον διαστρικό χώρο, όπου το σκάφος εισήλθε το 2012, αφού ξεπέρασε τις ζώνες σωμάτων του ηλιακού συστήματος επικρατεί ένα απέραντο κενό με σχεδόν μηδενική πιθανότητα σύγκρουσης: «Δεν πρόκειται να πλησιάσει ποτέ κάποιο άλλο αντικείμενο τόσο κοντά του όσο ο Ήλιος και οι πλανήτες…», εξηγεί.
Πηγή
















