Ποιος δεν θυμάται τον Μάρτιο του 2020, όταν ξεκίνησαν τα lockdowns και η πανδημία COVID-19 έγινε για όλους μας μια θλιβερή πραγματικότητα; Η καθημερινότητά μας άλλαξε μέσα σε λίγες μέρες: σχολεία και καταστήματα έκλεισαν, οι μετακινήσεις περιορίστηκαν και οι ειδήσεις για τον ιό γέμιζαν τα μέσα ενημέρωσης και τα social media. Η αβεβαιότητα, ο φόβος και το έντονο άγχος έγιναν κομμάτι της ζωής μας, αφήνοντας πίσω τους μνήμες που πολλοί εξακολουθούμε να θυμόμαστε έντονα. Πώς λοιπόν να μην μας τρομάζει ο Χανταϊός;
Aν και διαφορετικός από την COVID, ο Χανταϊός θέτει σε σοβαρό κίνδυνο όσους προσβληθούν. Βέβαια, σύμφωνα με τα Κέντρα Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων των ΗΠΑ (CDC), οι λοιμώξεις από «Hantavirus» είναι σπάνιες και συνδέονται με συγκεκριμένες περιβαλλοντικές εκθέσεις, ενώ η COVID-19 εξελίχθηκε γρήγορα σε παγκόσμια πανδημία λόγω της ταχείας μετάδοσής της από άνθρωπο σε άνθρωπο. Ψυχολογικά ωστόσο, οι ειδήσεις που τον αφορούν μπορούν να ανασύρουν τραυματικές αναμνήσεις. Έτσι, παρότι οι δύο ιοί διαφέρουν και ο Χανταϊός είναι απίθανο να έχει τόσο καταστροφικές συνέπειες όσο η COVID-19, το άγχος παραμένει το ίδιο.
Η επιστημονική βιβλιογραφία σχετικά με την αύξηση του άγχους και των περιστατικών Διαταραχής Μετατραυματικού Στρες κατά τη διάρκεια και μετά την πανδημία είναι τόσο εκτενής, που δύσκολα συνοψίζεται σε λίγες προτάσεις. Ενδεικτικά, αναφέρθηκαν 76 εκατομμύρια νέες περιπτώσεις διαταραχών άγχους κατά το πρώτο έτος της πανδημίας, παρατηρήθηκαν πιο σοβαρές επιπτώσεις τους καθ’ όλη τη διάρκεια της πανδημίας ενώ έρευνα του 2025 κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η επιστροφή στα προ-πανδημίας επίπεδα ψυχικής υγείας είναι απίθανη. Η οξεία και έκτακτη φύση της πανδημίας μπορεί λοιπόν να έχει περάσει, αλλά οι ψυχολογικές συνέπειες είναι πιθανότατα ακόμα εδώ.
Μπροστά στη νέα απειλή επομένως, μπορεί να βιώσουμε, στην… καλύτερη περίπτωση, μια κατάσταση έντονης ανησυχίας. Αν και δεν μπορούμε να αποφύγουμε ή να εξαλείψουμε εντελώς τα αρνητικά συναισθήματα, υπάρχουν πράγματα που μπορούμε να κάνουμε ώστε να μην μας κατακλύσουν.
Χανταϊός: Πώς διατηρούμε την ψυχραιμία μας
Όταν αντιμετωπίζουμε μια απειλή, η επαγρύπνηση και η συνειδητότητα είναι θετικοί και υγιείς τρόποι για να παραμείνουμε ασφαλείς και προστατευμένοι. Όταν όμως η επαγρύπνηση καθοδηγείται από στρες ή καταστροφολογικές σκέψεις, μπορεί να μετατραπεί σε υπερευαισθησία (hypervigilance) — μια ανθυγιεινή εστίαση που στην πραγματικότητα αυξάνει την συναισθηματική δυσφορία. Τι κάνουμε λοιπόν;
Είναι σημαντικό να ενημερωνόμαστε για τις τελευταίες σχετικές εξελίξεις, αλλά καθώς εκτιθέμεθα στον μεγάλο όγκο πληροφοριών για τον Χανταϊό, θα πρέπει να δώσουμε προσοχή στις πηγές μας, πιο απλά στο ποιος λέει τι. Η είδηση για παράδειγμα προέρχεται από έναν ειδικό επιδημιολόγο ή από έναν influencer;
Επιπλέον, δεν πρέπει να ξεχνάμε πως ό,τι συνέβη στο παρελθόν δεν προβλέπει τι θα συμβεί στο μέλλον. Το να είμαστε ναι μεν σε επαγρύπνηση, χωρίς όμως να εγκλωβιζόμαστε στο χειρότερο σενάριο, μπορεί να βοηθήσει στο να περιοριστεί το κοινωνικό άγχος.
Τέλος, ίσως το σημαντικότερο μάθημα που πήραμε από την πανδημία είναι ότι ο φόβος και η υπερπληροφόρηση μπορούν να γίνουν εξίσου επιβαρυντικά με την ίδια την απειλή. Η ψυχραιμία, η σωστή ενημέρωση και η εμπιστοσύνη στους ειδικούς παραμένουν τα πιο ισχυρά «εργαλεία» μας απέναντι σε κάθε νέο ζήτημα δημόσιας υγείας.
Πηγή
