Σε λαϊκό προσκύνημα τέθηκε σήμερα, Δευτέρα (07/09), στο Βελιγράδι η σορός του «χασάπη της Σρεμπρένιτσα» Ράτκο Μλάντιτς, πρώην στρατιωτικού διοικητή των Σερβοβσσνίων, ο οποίος πέθανε ενώ εξέτιε ισόβια κάθειρξη για γενοκτονία, εγκλήματα πολέμου και εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας.

Η δημόσια απόδοση τιμών στον Ράτκο Μλάντιτς προκαλεί έντονες αντιδράσεις στην ΕΕ, η οποία είχε προειδοποιήσει τη Σερβία – η οποία είναι υποψήφια προς ένταξη στην Ευρωπαϊκή Ενωση – να μην προχωρήσει σε δημόσια εξύμνηση ενός ανθρώπου που καταδικάστηκε για τη γενοκτονία της Σρεμπρένιτσα, την πρώτη που αναγνωρίστηκε δικαστικά στην Ευρώπη μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο.

Χιλιάδες άνθρωποι συγκεντρώθηκαν από νωρίς στη μικρή ορθόδοξη εκκλησία του Αγίου Λουκά, στη σερβική πρωτεύουσα, προκειμένου να αποτίσει φόρο τιμής τον Μλάντιτς, ο οποίος εξακολουθεί να αντιμετωπίζεται ως ήρωας από σημαντικό τμήμα της σερβικής κοινωνίας.

Πάνω στο φέρετρό του είχαν τοποθετηθεί το στρατιωτικό του πηλήκιο και το ξίφος του, ενώ γύρω του στέκονταν άνδρες με στρατιωτικές στολές παραλλαγής.

Πλήρεις στρατιωτικές τιμές

Σύμφωνα με φιλοκυβερνητικά μέσα ενημέρωσης στη Σερβία, ο Μλάντιτς αναμένεται να ταφεί με πλήρεις στρατιωτικές τιμές, ενώ της νεκρώσιμης ακολουθίας θα προεξάρχει ο Πατριάρχης της Σερβικής Ορθόδοξης Εκκλησίας Πορφύριος. «Ήταν ένας άνθρωπος που έδωσε τα πάντα στη ζωή του για τον σερβικό λαό», δήλωσε ο Μίλαν Ντόμπριτς, ο οποίος ταξίδεψε από το Κόσοβο για να παραστεί στην κηδεία.

Κηδεία Ράτκο Μλάντιτς
Κόσμος στην κηδεία του Ράτκο Μλάντιτς REUTERS / Uros Arsic

«Χαίρομαι που σήμερα το πρωί ο κόσμος έρχεται για να του αποδώσει ιδιαίτερο σεβασμό», πρόσθεσε.

Ο πρώην στρατιωτικός ηγέτης των Σέρβων της Βοσνίας Ράτκο Μλάντιτς, που είχε καταδικαστεί σε ισόβια από τη διεθνή δικαιοσύνη κυρίως για τη γενοκτονία των Μουσουλμάνων της Βοσνίας στη Σρεμπρένιτσα το 1995, πέθανε την Πέμπτη (27.08.2026) σε ηλικία 84 ετών. Ο Μλάντιτς, που ήταν επί μήνες σοβαρά άρρωστος, πέθανε στη Χάγη, όπου εξέτιε ποινή ισόβιας κάθειρξης για γενοκτονία, εγκλήματα πολέμου και εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας.

Αν και τυπικά τις λεπτομέρειες της κηδείας ανέλαβε η οικογένειά του, η σερβική κυβέρνηση απέστειλε την περασμένη εβδομάδα αεροσκάφος για να μεταφέρει τη σορό του στο Βελιγράδι. Στρατιώτες μετέφεραν το φέρετρο, το οποίο ήταν καλυμμένο με τη σερβική σημαία, ενώ το Σάββατο πραγματοποιήθηκε στρατιωτική τελετή σε επίσημη εγκατάσταση του σερβικού στρατού.

Κηδεία Ράτκο ΜλάντιτςΚηδεία Ράτκο Μλάντιτς
Πάνω στο φέρετρό του είχαν τοποθετηθεί το στρατιωτικό του πηλήκιο και το ξίφος του, ενώ γύρω του στέκονταν άνδρες με στρατιωτικές στολές παραλλαγής / REUTERS / Uros Arsic
Κηδεία Ράτκο ΜλάντιτςΚηδεία Ράτκο Μλάντιτς
Με επίσημες τιμές η κηδεία του «χασάπη της Βοσνίας» Ράτκο Μλάντιτς / REUTERS / Uros Arsic

Οργή από την ΕΕ

Η Σερβία, η οποία είναι υποψήφια προς ένταξη στην Ευρωπαϊκή Ενωση, έχει δεχθεί έντονη κριτική για τον τρόπο με τον οποίο τιμά τον Μλάντιτς μετά τον θάνατό του.

Η επίτροπος Διεύρυνσης της Ε.Ε., Μάρτα Κος, ακύρωσε προγραμματισμένη επίσκεψή της στη Σερβία σε ένδειξη διαμαρτυρίας. Οπως δήλωσε, «η εξύμνηση που συνοδεύει τον θάνατό του είναι ασύμβατη με τις αξίες πάνω στις οποίες είναι χτισμένη η ευρωπαϊκή πορεία».

Στην κριτική προστέθηκαν και άλλοι Ευρωπαίοι αξιωματούχοι, περιφερειακοί ηγέτες, καθώς και συγγενείς θυμάτων του πολέμου τη Βοσνίας.

Η σύγκρουση άφησε πίσω της περισσότερους από 100.000 νεκρούς και πάνω από ένα εκατομμύριο εκτοπισμένους, πριν τερματιστεί το 1995 με ειρηνευτική συμφωνία που επιτεύχθηκε με τη μεσολάβηση των Ηνωμένων Πολιτειών.

Ο πρόεδρος της Σερβίας Αλεξάνταρ Βούτσιτς απέρριψε τις επικρίσεις της ΕΕ και κατηγόρησε την Μάρτα Κος ότι «λέει ψέματα».

Ο Βούτσιτς, ο οποίος στο παρελθόν υπήρξε ακραίος εθνικιστής και είχε υποστηρίξει τις επεκτατικές πολιτικές της Σερβίας κατά τη διάρκεια του πολέμου, δεν θα παραστεί στην κηδεία.

Σύμφωνα με το Associated Press, έχει εντείνει την αντιδυτική ρητορική του ενόψει πρόωρων βουλευτικών εκλογών υψηλού πολιτικού διακυβεύματος, οι οποίες αναμένονται τον επόμενο μήνα.

Η σφαγή της Σρεμπρένιτσα και η καταδίκη

Ο Ράτκο Μλάντιτς καταδικάστηκε το 2017 για τον ρόλο του στη σφαγή περισσότερων από 8.000 Βόσνιων μουσουλμάνων στη Σρεμπρένιτσα το 1995, καθώς και για την πολυετή πολιορκία του Σεράγεβο και σειρά άλλων εγκλημάτων πολέμου.

Μεταξύ αυτών περιλαμβανόταν η δημιουργία στρατοπέδων κράτησης για μη Σέρβους αμάχους και αιχμαλώτους πολέμου.

Η Σρεμπρένιτσα είχε χαρακτηριστεί από τον ΟΗΕ «ασφαλής ζώνη» για τους Βόσνιους μουσουλμάνους. Ωστόσο καταλήφθηκε από τις σερβοβοσνιακές δυνάμεις οι οποίες απομάκρυναν άνδρες και αγόρια από τις οικογένειές τους, τους εκτέλεσαν και έθαψαν τα πτώματά τους σε ομαδικούς τάφους.

Ο πόλεμος στη Βοσνία ξέσπασε μετά τη διάλυση της πρώην Γιουγκοσλαβίας, όταν οι Σέρβοι της Βοσνίας κατέλαβαν μεγάλες εκτάσεις της χώρας με στόχο τη δημιουργία δικής τους οντότητας και την ένωσή της με τη Σερβία. Η Σερβία, η οποία είχε στηρίξει τις σερβοβοσνιακές δυνάμεις στον πόλεμο, εξακολουθεί να αμφισβητεί τον τρόπο με τον οποίο αποτιμάται διεθνώς ο ρόλος της και κατηγορεί τη Δύση για αντισερβική προκατάληψη.

Μετά τον θάνατο του Μλάντιτς, εθνικιστές υποστηρικτές του πραγματοποίησαν αγρυπνίες, ζωγράφισαν νέες τοιχογραφίες με το πρόσωπό του στο Βελιγράδι και άναψαν φωτοβολίδες προς τιμήν του.

Παράλληλα, η Σερβία εξακολουθεί να αρνείται να αναγνωρίσει ότι στη Σρεμπρένιτσα διαπράχθηκε γενοκτονία, χαρακτηρίζοντας τη σφαγή «φρικτό έγκλημα».

Πέρυσι, η χώρα είχε επίσης κηδέψει με πλήρεις στρατιωτικές τιμές τον πρώην αρχηγό του στρατού Νεμπόισα Πάβκοβιτς, ο οποίος είχε καταδικαστεί για εγκλήματα πολέμου.




Πηγή