Νέο νομοσχέδιο για “ριζικό λίφτινγκ” στο πλαίσιο των συμβάσεων αναφορικά με τα καταναλωτικά δάνεια, τις πιστωτικές κάρτες αλλά και τις μικροπιστώσεις τύπου «Buy Now – Pay Later» φαίνεται πως επεξεργάζεται ο υπουργός Ανάπτυξης, Τάκης Θεοδωρικάκος.
Παράλληλα αναβαθμίζεται το υφιστάμενο ρυθμιστικό πλαίσιο καθώς λαμβάνονται υπόψη η ψηφιοποίηση των συναλλαγών, η ανάπτυξη των νέων χρηματοδοτικών προϊόντων και η χρήση των ψηφιακών πλατφορμών και εφαρμογών. Ταυτόχρονα, προστατεύονται περαιτέρω οι καταναλωτές μέσω επικαιροποιημένων κανόνων για τις συμβάσεις πίστωσης και για την παροχή χρηματοοικονομικών υπηρεσιών εξ αποστάσεως, με έμφαση στη διαφάνεια, στην πληροφόρηση, στη διαδικασία σύναψης σύμβασης και στο δικαίωμα υπαναχώρησης.
Τα καταναλωτικά δάνεια
Αξίζει να σημειωθεί πως οι διατάξεις του νέου νομοσχεδίου εφαρμόζονται σε συμβάσεις πίστωσης, όπου δεν χρειάζεται η εμπράγματη εξασφάλιση. Αυτές είναι για:
- καταναλωτικά δάνεια και πιστωτικές κάρτες
- πίστωση από εμπόρους
- Buy Now – Pay Later (Αγορά τώρα, πληρωμή αργότερα)
- Leasing με δικαίωμα εξαγοράς
- επισκευαστικά δάνεια
Ακόμη το νέο θεσμικό πλαίσιο τίθεται σε εφαρμογή σε συμβάσεις πίστωσης, που μέχρι τώρα δεν υπάγονταν σε διατάξεις για τη διαφάνεια στην ενημέρωση αλλά και για την προστασία των δικαιωμάτων του καταναλωτή.
Για να επιτευχθεί αυτό, καταργείται το κατώτατο όριο των 200 ευρώ για την κάλυψη των μικροπιστώσεων, ενώ ταυτόχρονα γίνεται διεύρυνση του ανώτατου ορίου για δάνεια στα 100.000 ευρώ με την κατάργηση του σημερινού ανώτατου ορίου.
Συνεπώς το νέο πλαίσιο μπορεί να εφαρμοστεί και σε δάνεια 100.000 ευρώ. Ενδεικτικά αυτό μπορεί να αφορά μια ανακαίνιση κατοικίας, χωρίς εμπράγματη εξασφάλιση.
Πάντως, με το νέο νομοσχέδιο εισάγονται και διατάξεις για την αξιολόγηση, τη διαφάνεια και την προστασία του καταναλωτή.
Συνεπώς, στο στάδιο της προσυμβατικής ενημέρωσης μπαίνει νέο πλαίσιο για τα καταναλωτικά δάνεια και άλλες συμβάσεις μικροπιστώσεων.
Ακόμη ενισχύεται και απαιτείται η κατανοητική αλλά και η αναλυτική προσυμβατική ενημέρωση.
Για το σκοπό αυτό ορίζεται η χρήση ενός πληρέστερου τυποποιημένου εντύπου με τους κύριους όρους και τις υποχρεώσεις που απορρέουν από το δάνειο.
Μάλιστα με το νέο νομοσχέδιο καθιερώνεται και στις περιπτώσεις διαφημίσεων για καταναλωτικά δάνεια και η υποχρεωτική προβολή του εξής μηνύματος: «Προσοχή! Ο δανεισμός χρημάτων κοστίζει χρήματα». ( θα είναι υποχρεωτική η σαφής προειδοποίηση σε κάθε διαφήμιση).
Αξίζει να σημειωθεί πως με το εν λόγω νομοσχέδιο αναμένεται να μπει και φρένο στο κόστος των δανείων και των πιστώσεων.
Συνεπώς θα καθορίζεται ένα πλαφόν, δηλαδή θα υπάρχουν ανώτατα όρια κόστους. Ειδικότερα, θα οριστεί το συνολικό κόστος πίστωσής στο 30% με 50% του κεφαλαίου πίστωσης. Δηλαδή το κόστος του δανείου στην αποπληρωμή οφειλών δεν θα υπερβαίνει το 30% με 50% του κεφαλαίου πίστωσης. Ο καθορισμός των ανώτατων αυτών ορίων θα γίνεται με απόφαση του υπουργού Ανάπτυξης, ύστερα από σχετική γνωμοδότηση της ΤτΕ.
Μεταξύ άλλων με το νομοσχέδιο, καθιερώνεται υποχρεωτική η ενημέρωση του οφειλέτη σε καταναλωτικά δάνεια και σε άλλες πιστώσεις. Εάν ένας καταναλωτής καθυστερεί να πληρώσει τις δόσεις για τρεις συνεχόμενες περιόδους, τότε σύμφωνα με τις διατάξεις είναι υποχρεωτική η ενημέρωση για δυνατότητα προσφυγής σε δωρεάν συμβουλευτικές υπηρεσίες από την Ανεξάρτητη Αρχή Ελέγχου της Αγοράς και Προστασίας του Καταναλωτή και από Eνώσεις καταναλωτών.
Οι συμβάσεις και οι αγορές
Επιπλέον αλλάζει το πλαίσιο για τις σύγχρονες εξ αποστάσεως συναλλαγές (apps, web banking), όπως για χορήγηση online δανείου, για συμβάσεις χρηματοοικονομικών υπηρεσιών που συνάπτονται αποκλειστικά εξ αποστάσεως (χωρίς φυσική παρουσία) αλλά και για τις ψηφιακές πλατφόρμες,που προσφέρουν ψηφιακές πιστωτικές κάρτες με άμεση έγκριση online και ψηφιακή διαχείριση λογαριασμού.
Αυστηροποιούνται περαιτέρω και οι διατάξεις για τα «Dark Patterns». Πρόκειται για αθέμιτες πρακτικές που έχουν ως στόχο να χειραγωγήσουν ή να εξαπατήσουν τους καταναλωτές.
Κάποιες από αυτές είναι:
- οι προεπιλεγμένες Επιλογές «Συμφωνώ με την ασφάλεια του δανείου»
- οι κρυφές Χρεώσεις «Δωρεάν για 30 ημέρες μετά αυτόματη χρέωση» (με μικρά και δυσδιάκριτα γράμματα)
- Ψευδής Πίεση Χρόνου «Η προσφορά ισχύει για 5 λεπτά»
Ηλεκτρονικές συναλλαγές
Στις ηλεκτρονικές συναλλαγές, όπου είναι αναγκαίες οι συμβάσεις πιστώσεων, εισάγεται το ψηφιακό κουμπί υπαναχώρησης για άμεση και απλή ακύρωση συμβάσεων που συνάφθηκαν εξ αποστάσεως, χωρίς όμως να υπάρξουν περεταίρω ενέργειες. Η φιλοσοφία είναι όσο πιο εύκολα συνάπτει κάποιος μία δανειακή σύμβαση τόσο εύκολα μπορεί να αποχωρήσει και από αυτή.
Ακόμη ο στόχος του νέου νομοσχεδίου είναι να μην χρησιμοποιούνται ογκολογικά δεδομένα σε ασφαλιστική σύμβαση με συμβάσεις πίστωσης, μετά τη λήξη της ιατρικής περίθαλψης των ασθενών. Δεν μπορούν να χρησιμοποιηθούν, όταν λήγει η σύμβαση.
Παράλληλα μπαίνουν ως ανώτατο όριο τα 15 έτη στις δανειακές συμβάσεις για αυτό το σκοπό. Ακόμη προβλέπεται να γίνεται διαπραγμάτευση του υπουργείου Ανάπτυξης με τον Ιατρικό Σύλλογο και τους εκπροσώπους του ασφαλιστικού κλάδου για τον καθορισμό του ορίου με γνώμονα τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά και την πρόγνωση βάσει του είδους του καρκίνου.
enikonomia.gr
