Τη διαδικτυακή έκθεση εξοπλισμού που χρησιμοποιείται σε ενεργειακές και βιομηχανικές εγκαταστάσεις στην Ελλάδα εξετάζει νέα έρευνα της Εθνικής Αρχής Κυβερνοασφάλειας (ΕΑΚ)
Η διαδικτυακή έκθεση εξοπλισμού της ΕΑΚ σε ενεργειακές και βιομηχανικές εγκαταστάσεις, εντόπισε δεκάδες διευθύνσεις IP με ενδείξεις παρουσίας συστημάτων επιχειρησιακής τεχνολογίας.
Αν και τα ευρήματα δεν τεκμηριώνουν περιστατικά κυβερνοεπίθεσης ή άμεσο κίνδυνο για την ηλεκτροδότηση, αναδεικνύουν τη σημασία της προστασίας εξοπλισμού που είναι προσβάσιμος μέσω του δημόσιου διαδικτύου.
Η έρευνα πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο της συνεχούς παρακολούθησης του ελληνικού κυβερνοχώρου και της έγκαιρης αναγνώρισης κυβερνοαπειλών, με επίκεντρο συστήματα επιχειρησιακής τεχνολογίας (Operational Technology – OT) που χρησιμοποιούνται σε ηλεκτρικές και βιομηχανικές εγκαταστάσεις.
Από τη συνδυαστική αξιοποίηση δεδομένων τριών ανεξάρτητων πηγών, εντοπίστηκαν 54 μοναδικές διευθύνσεις IP στην Ελλάδα με ενδείξεις παρουσίας εξοπλισμού, μεταξύ άλλων, της οικογένειας Schneider Electric Easergy.
Πρόκειται για συστήματα που χρησιμοποιούνται σε ηλεκτρικές εγκαταστάσεις και υποσταθμούς για την επιτήρηση ηλεκτρικών μεγεθών και την προστασία εξοπλισμού.
Όπως επισημαίνει η ΕΑΚ, η απευθείας πρόσβαση σε τέτοιες συσκευές μέσω του δημόσιου διαδικτύου, όταν δεν συνοδεύεται από κατάλληλα μέτρα ασφαλείας, αυξάνει την επιφάνεια πιθανής κυβερνοεπίθεσης.
Η καταγραφή δεν περιορίστηκε στον εξοπλισμό της Schneider Electric, καθώς εντοπίστηκαν και άλλες κατηγορίες συστημάτων που χρησιμοποιούνται σε βιομηχανικές και ενεργειακές εγκαταστάσεις.
Συγκεκριμένα, καταγράφηκαν 140 διευθύνσεις διαδικτύου στο Shodan και 589 στο ZoomEye που σχετίζονται με το Modbus, ένα σύστημα επικοινωνίας για την ανταλλαγή πληροφοριών μεταξύ βιομηχανικών συσκευών και συστημάτων ελέγχου. Οι δύο αριθμοί παρουσιάζονται χωριστά, καθώς ενδέχεται να υπάρχει επικάλυψη μεταξύ των καταγραφών.
Επιπλέον, εντοπίστηκαν 77 διευθύνσεις με ενδείξεις παρουσίας συστημάτων που χρησιμοποιούν το πρωτόκολλο IEC 60870-5-104, το οποίο αξιοποιείται, μεταξύ άλλων, για την απομακρυσμένη παρακολούθηση και τον έλεγχο ενεργειακών εγκαταστάσεων.
Άλλες 77 διευθύνσεις συνδέονται με ενδείξεις παρουσίας εξοπλισμού Siemens S7, που χρησιμοποιείται ευρέως στον αυτοματισμό βιομηχανικών εγκαταστάσεων. Παράλληλα, καταγράφηκαν 229 διευθύνσεις που σχετίζονται με εξοπλισμό Fronius και 38 με συστήματα Solar-Log, τα οποία χρησιμοποιούνται για την παρακολούθηση και τη διαχείριση φωτοβολταϊκών εγκαταστάσεων.
Η Εθνική Αρχή Κυβερνοασφάλειας διευκρινίζει ότι ο εντοπισμός μιας συσκευής που είναι προσβάσιμη μέσω διαδικτύου δεν σημαίνει αυτομάτως ότι αυτή παρουσιάζει κενό ασφαλείας ή ότι έχει δεχθεί κυβερνοεπίθεση.
Ωστόσο, όταν εξοπλισμός που ελέγχει ή παρακολουθεί τη λειτουργία ενεργειακών και βιομηχανικών εγκαταστάσεων είναι προσβάσιμος χωρίς επαρκή προστασία, ενδέχεται να αυξάνει τον κίνδυνο μη εξουσιοδοτημένης πρόσβασης και παρέμβασης στη λειτουργία του.
Η Αρχή αποσαφηνίζει επίσης ότι τα ευρήματα δεν αποτελούν ένδειξη διακοπής ή διαταραχής στην ηλεκτροδότηση, ούτε τεκμηριώνουν άμεσο κίνδυνο για την ομαλή λειτουργία του ηλεκτρικού συστήματος.
Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στον εξοπλισμό της οικογένειας Easergy, καθώς για ορισμένα μοντέλα έχουν εκδοθεί διεθνείς προειδοποιήσεις ασφαλείας. Μέχρι στιγμής, ωστόσο, δεν έχει επιβεβαιωθεί ότι οι συγκεκριμένες προειδοποιήσεις αφορούν τις συσκευές που εντοπίστηκαν στην έρευνα.
Παράλληλα, επισημαίνεται ότι οι ηλεκτρικές υποδομές διαθέτουν ειδικούς μηχανισμούς προστασίας για την αντιμετώπιση βλαβών και την ασφαλή λειτουργία τους.
Με βάση τα ευρήματα, η ΕΑΚ καλεί ιδιοκτήτες, διαχειριστές και τεχνικούς υπευθύνους ενεργειακών, βιομηχανικών και συναφών εγκαταστάσεων να ελέγξουν άμεσα εάν συστήματα προστασίας, αυτοματισμού, τηλεποπτείας και απομακρυσμένης διαχείρισης είναι προσβάσιμα απευθείας από το δημόσιο διαδίκτυο και να περιορίσουν κάθε μη αναγκαία έκθεση.
Για την απομακρυσμένη πρόσβαση συνιστά τη χρήση κατάλληλα προστατευμένων συνδέσεων, όπως VPN, με ισχυρή αυθεντικοποίηση και δικαιώματα πρόσβασης που ανταποκρίνονται στις πραγματικές επιχειρησιακές ανάγκες.
Παράλληλα, ζητεί να ελεγχθούν οι εκδόσεις λογισμικού, να αντικατασταθούν τα προεπιλεγμένα διαπιστευτήρια και να εφαρμοστούν οι προβλεπόμενες ενημερώσεις ασφαλείας, σύμφωνα με τις οδηγίες των κατασκευαστών και τις απαιτήσεις ασφαλούς λειτουργίας.
Στις συστάσεις περιλαμβάνεται ακόμη η ενίσχυση του δικτυακού διαχωρισμού μεταξύ πληροφοριακών συστημάτων και επιχειρησιακής τεχνολογίας (IT/OT segmentation), καθώς και η επανεξέταση των προσβάσεων που διαθέτουν εξωτερικοί συνεργάτες και εταιρείες συντήρησης.
Η ΕΑΚ υπογραμμίζει επίσης την ανάγκη ύπαρξης διαδικασιών παρακολούθησης, έγκαιρης αναγνώρισης μη εξουσιοδοτημένων μεταβολών και ασφαλούς αποκατάστασης της λειτουργίας.
Διευκρινίζει, πάντως, ότι κάθε αλλαγή στη συνδεσιμότητα ή στις ρυθμίσεις συστημάτων ηλεκτρικής προστασίας πρέπει να σχεδιάζεται και να εκτελείται από εξουσιοδοτημένο τεχνικό προσωπικό, ώστε να μη θίγεται η ασφάλεια ή η επιχειρησιακή συνέχεια της εγκατάστασης.
Η Αρχή υπενθυμίζει ότι οι βασικές και σημαντικές οντότητες που υπάγονται στον ν. 5160/2024 (NIS2) οφείλουν να εφαρμόζουν τα προβλεπόμενα μέτρα διαχείρισης κινδύνων κυβερνοασφάλειας και να αναφέρουν τα σημαντικά περιστατικά σύμφωνα με τις νόμιμες διαδικασίες και προθεσμίες.
Σύμφωνα με την ΕΑΚ, η έγκαιρη αναγνώριση συστημάτων που είναι εκτεθειμένα στο διαδίκτυο αποτελεί σημαντικό πρώτο βήμα για την πρόληψη κυβερνοεπιθέσεων και την προστασία κρίσιμων υποδομών, από τις οποίες εξαρτάται η καθημερινότητα πολιτών και επιχειρήσεων.
Η κυβερνοασφάλεια των υποδομών αυτών, επισημαίνει, αποτελεί αναπόσπαστο στοιχείο της ασφαλούς λειτουργίας, της επιχειρησιακής συνέχειας και της ανθεκτικότητας των υπηρεσιών.
Για την αναφορά περιστατικών κυβερνοασφάλειας, οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να απευθύνονται στην ηλεκτρονική διεύθυνση incident@cyber.gov.gr ή στην ειδική πλατφόρμα αναφοράς συμβάντων της ΕΑΚ (cyber.gov.gr).
Πηγή
