Δημοσιεύθηκε η ετήσια έκθεση φορολογίας της Κομισιόν για το 2026. Το πιο σημαντικό συμπέρασμα που προκύπτει από αυτήν, σχετίζεται με το υψηλό βάρος που εξακολουθεί να επωμίζεται η εργασία στην Ελλάδα.
Σημειώνεται δε πως, η συνολική επιβάρυνση για εργαζομένους και επιχειρήσεις εξακολουθεί να είναι πιο υψηλή από τον μέσο όρο των ανεπτυγμένων οικονομιών, παρόλο τις μειώσεις που έγιναν τα προηγούμενα χρόνια στις ασφαλιστικές εισφορές. Ειδικότερα:
- Ενδεικτικά αναφέρεται πως, για έναν άγαμο εργαζόμενο που αμείβεται με μέσο μισθό, το σύνολο φόρων και ασφαλιστικών εισφορών αντιστοιχούσε το 2025 στο 39,3% του συνολικού κόστους εργασίας, έναντι μέσου όρου 35,1% στις χώρες του ΟΟΣΑ.
- Η συνολική επιβάρυνση μπορεί να φτάσει ακόμη και στο 44%-45% του κόστους εργασίας για άλλες κατηγορίες φορολογουμένων. Το ποσοστό διαμορώνεται ανάλογα με την οικογενειακή κατάσταση και το ύψος του εισοδήματος,
Το κόστος της εργασίας και οι αποδοχές
Αξίζει να σημειωθεί πως, η Ιρλανδία διατηρεί χαμηλότερη φορολογική επιβάρυνση στην απασχόληση, καθώς το μεγαλύτερο μέρος των εσόδων της το αντλεί από άλλες πηγές.
Κατά αυτόν τον τρόπο, δημιουργείται ένα πιο ανταγωνιστικό περιβάλλον για την προσέλκυση των επιχειρήσεων και των επενδύσεων.
Η Κομισιόν κρούει καμπανάκι κινδύνου πως, η υψηλή φορολόγηση της εργασίας λειτουργεί αποτρεπτικά για τη δημιουργία νέων θέσεων απασχόλησης, περιορίζει τις καθαρές αποδοχές των εργαζομένων αλλά και επιβαρύνει την ανταγωνιστικότητα της ελληνικής οικονομίας.
Ταυτόχρονα διαπιστώνεται πως, υπάρχουν αδυναμίες στο ελληνικό φορολογικό σύστημα. Το κράτος εξακολουθεί να στηρίζεται σε μεγάλο βαθμό σε μισθωτούς και συνταξιούχους που έχουν υψηλά επίπεδα συμμόρφωσης καθώς οι δυνατότητες να αποκρύψουν τα εισοδήματα είναι περιορισμένες. Αυτό όμως περιορίζει τα περιθώρια στο να υπάρξουν ουσιαστικές φορολογικές ελαφρύνσεις και διατηρείται σε υψηλά επίπεδα το κόστος της απασχόλησης.
Η φοροδιαφυγή
Οι Βρυξέλλες παρουσιάζουν μια εικόνα για την Ελλάδα, εκείνης που αξιοποίησε την τεχνολογία για τον αισθητό περιορισμό της φοροδιαφυγής και την ενίσχυση της είσπραξης των φόρων, χωρίς όμως να αντιμετωπίσει το βασικό πρόβλημα της υπερβολικής φορολόγησης της δηλωμένης οικονομικής δραστηριότητας.
Οι βαθύτερες διαρθρωτικές αδυναμίες του συστήματος εξακολουθούν να παραμένουν, παρόλο τα σημαντικά βήματα που έχουν γίνει στην ψηφιοποίηση της φορολογικής διοίκησης. Ζητούμενα ακόμη η διεύρυνση της φορολογικής βάσης και η δικαιότερη κατανομή των βαρών.
Ταυτόχρονα, τα έσοδα του Δημοσίου παραμένουν σε μεγάλο βαθμό συνδεδεμένα με τον ΦΠΑ και τους υπόλοιπους έμμεσους φόρους, παρά την εντυπωσιακή ενίσχυση της φορολογικής συμμόρφωσης. Ο βασικός συντελεστής ΦΠΑ, που διαμορφώνεται στο 24%, συγκαταλέγεται στη λίστα με τους υψηλότερους στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Η επιβάρυνση αυτή πλήττει πιο έντονα τα νοικοκυριά που έχουν χαμηλά και μεσαία εισοδήματα και περιορίζει την αγοραστική δύναμη των καταναλωτών.
Το κενό ΦΠΑ
Αξίζει να σημειωθεί πως σύμφωνα με την Κομισιόν επισημαίνει ότι η χώρα εξακολουθεί να εμφανίζει υψηλό «VAT policy gap», δηλαδή σημαντικές απώλειες δυνητικών εσόδων εξαιτίας φορολογικών εξαιρέσεων, μειωμένων συντελεστών και ειδικών καθεστώτων. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις των Ευρωπαίων, το ελληνικό «VAT policy gap»παραμένει μεταξύ των υψηλότερων στην Ε.Ε.
Πάντως, είναι ιδιαίτερα σημαντική η φορολογική συμμόρφωση για την Ελλάδα. Ειδικότερα, η Ελλάδα έχει σημειώσει μία από τις μεγαλύτερες μειώσεις του «VAT Gap» ή «κενού ΦΠΑ» στην Ευρωπαϊκή Ένωση, καθώς το σχετικό ποσοστό περιορίστηκε στο 9% το 2024, από σχεδόν 33% που ήταν το 2013.
Καθοριστικό ρόλο στο να μειωθεί η απόσταση μεταξύ του ΦΠΑ που έπρεπε να εισπράττεται και εκείνου που τελικά καταλήγει στα κρατικά ταμεία είχαν:
- οι ηλεκτρονικές συναλλαγές, η υποχρεωτική χρήση POS και η σύνδεση των ταμειακών μηχανών με την ΑΑΔΕ.
- η υποχρεωτική ηλεκτρονική διαβίβαση των φορολογικών δεδομένων στο myDATA. Αυτή επέτρεψε στη φορολογική διοίκηση στο να διενεργεί ταχύτερους και πιο αποτελεσματικούς ελέγχους.
Τα έσοδα
Η χώρα μας εξακολουθεί να εντάσσεται στη λίστα με τις χώρες που βασίζουν σημαντικό μέρος των δημοσίων εσόδων τους στους έμμεσους φόρους και κυρίως στον ΦΠΑ, παρόλο τη βελτίωση των εισπρακτικών μηχανισμών.
Το σύστημα φορολόγησης της κατανάλωσης γίνεται ακόμη περισσότερο ευάλωτο σε περιόδους επιβράδυνσης του ρυθμού ανάπτυξης της οικονομίας ή της μείωσης των δαπανών των νοικοκυριών. Και αυτό, λόγω του ότι η χώρα εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τη φορολόγηση της κατανάλωσης. Ταυτόχρονα, οι έμμεσοι φόροι επιβαρύνουν αναλογικά περισσότερο τα χαμηλότερα εισοδηματικά κοινωνικά στρώματα. Και αυτό επειδή, αποορροφάται το μεγαλύτερο τμήμα του διαθέσιμου εισοδήματός τους. Πάντως η Κομισιόν θεωρεί ότι, πρέπει να υπάρξει ένα πιο ισορροπημένο φορολογικό μείγμα, το οποίο θα μειώσει την πίεση στην κατανάλωση και στη δηλωμένη εργασία, χωρίς όμως να διακυβεύεται η σταθερότητα των εσόδων του Δημοσίου.
Τα φορολογικά εμπόδια
Μεταξύ άλλων η Κομισιόν αναφέρεται και στον τομέα της ενέργειας.Όπως τονίζει, η τωρινή πολτική που εφαρμόζεται στην φορολογία ευνοεί ορισμένες περιπτώσεις, όπως τα ορυκτά καύσιμα σε σχέση με την ηλεκτρική ενέργεια. Σύμφωνα με την Κομισιόν, οι φόροι και οι επιβαρύνσεις διευρύνουν τη διαφορά των τιμών μεταξύ του ηλεκτρικού ρεύματος και του φυσικού αερίου, κάτι που μπορεί να επιβραδύνει τον εξηλεκτρισμό της οικονομίας και την υλοποίηση της πράσινης μετάβασης.
Όσον αφορά τη φορολόγηση των καυσίμων, η Κομισιόν τονίζει πως η Ελλάδα είναι η μοναδική χώρα της Ευρωπαϊκής Ένωσης όπου ο ειδικός φόρος κατανάλωσης στο πετρέλαιο κίνησης παραμένει αισθητά χαμηλότερος από τον αντίστοιχο φόρο στη βενζίνη. Η εν λόγω φορολογική μεταχείριση αποδυναμώνει τα κίνητρα για τη μετάβαση σε καθαρότερες μορφές μετακίνησης, καταλήγει η Κομισιόν
enikonomia.gr
