Η ερώτηση επανέρχεται κάθε άνοιξη, όταν οι φοιτητές πλησιάζουν στο πτυχίο και αρχίζουν να σκέφτονται το επόμενο βήμα. Αξίζει να συνεχίσω; Ή μήπως χάνω χρόνο και χρήμα για έναν τίτλο που δεν θα κοιτάξει κανείς;
Η ειλικρινής απάντηση είναι ότι εξαρτάται. Σε ορισμένους κλάδους, το μεταπτυχιακό λειτουργεί σχεδόν σαν εισιτήριο. Χωρίς αυτό, κάποιες θέσεις ούτε καν ανοίγουν. Σε άλλους, μετράει πολύ περισσότερο η εμπειρία και ένας μεταπτυχιακός τίτλος προσθέτει λίγα. Το πρώτο πράγμα που πρέπει να κάνει κανείς, λοιπόν, δεν είναι να διαλέξει σχολή αλλά να καταλάβει τι ζητάει πραγματικά ο κλάδος στον οποίο θέλει να δουλέψει.
Υπάρχει και ο παράγοντας του χρόνου. Ένα μεταπτυχιακό αμέσως μετά το πτυχίο έχει διαφορετικό νόημα από ένα μεταπτυχιακό στα τριάντα πέντε, όταν ήδη δουλεύεις και ξέρεις τι σου λείπει. Πολλοί σήμερα επιλέγουν το δεύτερο, γιατί ξέρουν ακριβώς τι θέλουν να πάρουν. Δεν σπουδάζουν από αγωνία, σπουδάζουν με σκοπό.
Υπάρχει επίσης το οικονομικό σκέλος, που κανείς δεν πρέπει να αγνοεί. Ένα μεταπτυχιακό έχει κόστος, όχι μόνο σε δίδακτρα αλλά και σε χρόνο που θα μπορούσε να αφιερωθεί στη δουλειά. Η σωστή ερώτηση δεν είναι μόνο πόσο κοστίζει, αλλά τι επιστρέφει και σε πόσο διάστημα. Σε κλάδους με σαφή ζήτηση, η απόσβεση έρχεται γρήγορα. Σε άλλους, το όφελος είναι πιο έμμεσο, στην ποιότητα της δουλειάς και στις πόρτες που ανοίγουν μακροπρόθεσμα.
Πέρα από τον τίτλο, μετράει το τι πραγματικά μαθαίνεις. Τα καλά μεταπτυχιακά προγράμματα δεν προσφέρουν μόνο θεωρία, αλλά σε φέρνουν σε επαφή με ανθρώπους του χώρου, με πραγματικές μελέτες περίπτωσης και με δεξιότητες που χρησιμοποιείς από την πρώτη μέρα στη δουλειά. Αυτό είναι που κάνει τη διαφορά, όχι το χαρτί στον τοίχο.
Αν κάτσει κανείς να το ζυγίσει ψύχραιμα, θα δει ότι η σωστή ερώτηση δεν είναι αν αξίζει γενικά, αλλά αν αξίζει για εκείνον, τώρα, με τους δικούς του στόχους. Και σε αυτή την ερώτηση, την απάντηση την ξέρει συνήθως ήδη, αρκεί να την ακούσει.
Ένα πράγμα πάντως ισχύει σχεδόν πάντα. Όσοι μπαίνουν σε ένα μεταπτυχιακό με ξεκάθαρο στόχο βγαίνουν πιο κερδισμένοι από εκείνους που το κάνουν επειδή δεν ήξεραν τι άλλο να κάνουν. Η κατεύθυνση μετράει περισσότερο από την ταχύτητα. Καλύτερα να ξεκινήσεις έναν χρόνο αργότερα ξέροντας ακριβώς τι θέλεις, παρά αμέσως, χωρίς προορισμό.
Στο τέλος, το μεταπτυχιακό δεν είναι ούτε πανάκεια ούτε χάσιμο χρόνου από μόνο του. Είναι ένα εργαλείο, και όπως κάθε εργαλείο αξίζει όσο ξέρεις να το χρησιμοποιήσεις. Ο ίδιος τίτλος μπορεί να απογειώσει τη μια καριέρα και να μείνει αναξιοποίητος σε μια άλλη. Η διαφορά δεν είναι στο χαρτί, είναι στο πόσο καθαρά ξέρεις γιατί το θέλεις.
Πηγή
