Στην αντιμετώπιση της στεγαστικής κρίσης αναμένεται να εστιάσει ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης από το βήμα της ΔΕΘ. Στο τραπέζι βρίσκεται πλέον ένα νέο πρόγραμμα αγοράς πρώτης κατοικίας, το «Σπίτι μου 3», το οποίο εμπνέεται από το γαλλικό μοντέλο. Ο πρωθυπουργός έχει αφήσει ανοιχτή την πόρτα για νέα μέτρα εφόσον το επιτρέψει ο δημοσιονομικός χώρος, με την κυβέρνηση να προκρίνει μια διαφορετική προσέγγιση στήριξης: ένα δάνειο στα πρότυπα του γαλλικού Prêt à Taux Zéro (PTZ), που παρέχει χαμηλά έως μηδενικά επιτόκια σε νοικοκυριά βάσει εισοδηματικών κριτηρίων.
Πώς λειτουργεί το γαλλικό σύστημα PTZ και τι εξετάζει η Αθήνα
Σύμφωνα με τα Παραπολιτικά, το βασικό χαρακτηριστικό του ΡΤΖ είναι ότι ο δικαιούχος δεν καταβάλλει τόκους για συγκεκριμένο τμήμα της χρηματοδότησης. Παράλληλα, δεν επιβαρύνεται με έξοδα φακέλου, ενώ η διάρκεια του δανείου μπορεί να φτάσει έως και τα 25 χρόνια. Στη χώρα μας, η πρόταση που περιλαμβάνεται στην Εθνική Στρατηγική για τη Στεγαστική Πολιτική 2026-2035 κινείται στην ίδια κατεύθυνση, χωρίς να προβλέπει κατ’ ανάγκη αυτούσια αντιγραφή του γαλλικού συστήματος. Συγκεκριμένα, εξετάζεται η παροχή φορολογικών κινήτρων προς τις τράπεζες, ώστε να χορηγούν στεγαστικά δάνεια με μειωμένο επιτόκιο σε επιλέξιμους δικαιούχους.
Με βάση το νέο μοντέλο, αντί το Δημόσιο να επιδοτεί άμεσα τα στεγαστικά δάνεια, θα παρέχονται φορολογικά κίνητρα στις τράπεζες, ώστε να προσφέρουν στεγαστικά δάνεια με χαμηλότερα επιτόκια σε νέους και οικογένειες που πληρούν συγκεκριμένα εισοδηματικά και κοινωνικά κριτήρια. Έτσι, το κράτος θα επιχειρούσε να μειώσει το κόστος του στεγαστικού δανεισμού, αξιοποιώντας το τραπεζικό σύστημα, αντί να επιδοτεί αποκλειστικά και άμεσα το επιτόκιο με κρατικούς ή κοινοτικούς πόρους.
Είναι χαρακτηριστικό ότι η υπουργός Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας, Δόμνα Μιχαηλίδου, έχει αφήσει ανοιχτό το ενδεχόμενο για ένα νέο πρόγραμμα αγοράς κατοικίας, συνδέοντας την απόφαση για έναν νέο κύκλο με την πορεία άλλων στεγαστικών παρεμβάσεων, μεταξύ των οποίων το «Ανακαινίζω – Νοικιάζω».
Διεύρυνση δικαιούχων και το στοίχημα της εύρεσης ακινήτων
Όπως αναφέρει η εφημερίδα, οι συζητήσεις που γίνονται στο οικονομικό επιτελείο για το «Σπίτι μου 3» αφορούν το αν το πρόγραμμα θα μπορούσε να επιχειρήσει να ανοίξει τη «βεντάλια» σε περισσότερα νοικοκυριά, είτε με αλλαγές στα ηλικιακά όρια είτε με υψηλότερα εισοδηματικά όρια είτε με διαφορετικό τρόπο υπολογισμού της επιλεξιμότητας.
Αυτό θα είχε ιδιαίτερη σημασία για νοικοκυριά που βρίσκονται σήμερα οριακά εκτός των προϋποθέσεων των προηγούμενων προγραμμάτων. Δεν έχει, όμως, αποφασιστεί ποια ακριβώς κριτήρια θα ισχύσουν. Και, κυρίως, πώς θα βρεθούν σπίτια σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη, όπου υπάρχει το μεγαλύτερο πρόβλημα.
Σε αυτό απαντά ένα από τα σενάρια που έχουν διατυπωθεί για διεύρυνση των προδιαγραφών των ακινήτων, ώστε να μπορούν να ενταχθούν περισσότερα σπίτια, με τη δυνατότητα χρηματοδότησης κατοικιών με οικοδομική άδεια μετά το 2007, αντί για αυστηρότερους περιορισμούς που ίσχυαν στον προηγούμενο σχεδιασμό.
Επίσης, σύμφωνα με τα Παραπολιτικά, εξετάζεται οι φορολογικές πιστώσεις προς τις τράπεζες να να είναι μόνιμες και τα χαμηλότοκα δάνεια σε επιλέξιμους δικαιούχους να είναι ενσωματωμένα στη συνήθη τραπεζική διαδικασία.
Οδικός χάρτης 6,5 δισ. ευρώ έως το 2035
Να σημειωθεί ότι η Εθνική Στρατηγική για τη Στεγαστική Πολιτική έως το 2035 αποτελεί τον κεντρικό οδικό χάρτη της Ελλάδας για τη μετάβαση από αποσπασματικές παρεμβάσεις σε ένα διαρκές, οργανωμένο και βιώσιμο σύστημα σχεδιασμού.
Περιλαμβάνει αναλυτική παρουσίαση 50 συγκεκριμένων μέτρων, συνολικού προϋπολογισμού που υπερβαίνει τα 6,5 δισ. ευρώ. Από τα μέτρα αυτά, τα 36 συμπεριλαμβάνονται ήδη στην ενιαία ψηφιακή πύλη στεγαστικής πολιτικής (stegasi.gov. gr), ενώ τα 14 αποτελούν νέες προτεινόμενες παρεμβάσεις.
Με την έγκριση της Εθνικής Στρατηγικής, δρομολογούνται άμεσα συγκεκριμένες δράσεις που οδηγούν στην κατασκευή ή ανακαίνιση 19.750 προσιτών κατοικιών -με εκτιμώμενο αριθμό ωφελουμένων 60.000 πολίτες-, καθώς και στη δημιουργία άνω των 8.500 νέων θέσεων σε φοιτητικές εστίες.
Το πρόγραμμα δράσης περιλαμβάνει:
- Την ανακαίνιση παλαιών ή κλειστών κατοικιών από 20.000 πολίτες, είτε για ιδιοκατοίκηση είτε για τη διάθεσή τους στην αγορά με μακροχρόνια μίσθωση.
- Την ανέγερση 2.350 νέων κοινωνικών κατοικιών σε μεγάλα αδρανή ακίνητα του Δημοσίου, όπως ανενεργά στρατόπεδα και άλλες δημόσιες εκτάσεις.
- Την άμεση διάθεση 400 κατοικιών μέσω του νέου θεσμού της κοινωνικής αντιπαροχής.
- Την προσθήκη 8.500 νέων κλινών στις υπάρχουσες υποδομές φοιτητικών εστιών σε έξι δημόσια Ανώτατα Εκπαιδευτικά Ιδρύματα (ΑΕΙ).
- Την κατασκευή και παράδοση 2.000 κατοικιών για τα στελέχη των Ενόπλων Δυνάμεων, στο πλαίσιο του εξειδικευμένου οικιστικού προγράμματος του υπουργείου Εθνικής Αμυνας.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στη δημιουργία κοινωνικών και προσιτών κατοικιών. Προτείνεται μειωμένος συντελεστής ΦΠΑ για την κατασκευή κατοικιών που θα διατί- θενται μακροχρόνια με κοινωνικό ή προσιτό μίσθωμα, ενώ εξετάζονται παράλληλα πολεοδομικά και φορολογικά κίνητρα. Στο ίδιο πλαίσιο εντάσσονται χρηματοδοτικά εργαλεία για κατασκευαστικές εταιρείες, καθώς και αξιοποίηση δημόσιας γης, κυρίως σε περιοχές με έντονη στεγαστική πίεση.
Σημαντικές είναι και οι παρεμβάσεις για φοιτητές και δημοσίους υπαλλήλους. Προβλέπεται ψηφιακή πλατφόρμα φοιτητικής συγκατοίκησης, με κρατικές εγγυήσεις προς τους ιδιοκτήτες, αλλά και αντίστοιχη πλατφόρμα για την καταγραφή των στεγαστι κών αναγκών δημοσίων υπαλλήλων σε νησιωτικούς δήμους. Παράλληλα, εξετάζεται ειδικό πρόγραμμα παραχώρησης δημόσιας γης στα νησιά για την ανάπτυξη προσι τών κατοικιών.
enikonomia.gr
